2.5 milyon kişi ilk emeklilik tasarrufuna oto BES’le başladı

Otomatik BES ilk yılını 3,5 milyon çalışanla tamamladı. Bu katılımcıların 2,5 milyonunun daha önce gönüllü BES'i olmadığı, yani emeklilik tasarrufuna otomatik BES ile başladıkları belirtildi.

Bireysel emeklilik sistemine (BES) “otomatik katılım”, bir başka deyişle “otomatik BES” birinci yılını doldurdu. 45 yaş altı tüm çalışanları BES’e dahil etmeyi hedefleyen yeni uygulama en çok “cayma” oranlarıyla tartışıldı. EGM’nin 29 Aralık 2017 verilerine göre otomatik BES’teki çalışan sayısı 3 milyon 417 bin 3’e, bunların fon tutarı da 1 milyar 793 milyon liraya ulaştı. Cayma oranı ise %55 civarında gerçekleşti. Yani sisteme otomatik alman 7 milyon çalışanın yarısı cayma hakkını kullandı. Otomatik BES 2018 yılında da yeni etaplarla devam edecek. Bu yıl yaklaşık 220 bin şirkette çalışan 4 milyon kişi iki etapla BES’e dâhil edilecek.

Dünya gazetesinden Serhat Aligil’in haberine göre, gönüllü BES’in 14 yılı aşkın sürede 7 milyon katılımcıya ulaştığını hatırlatan Garanti Emeklilik Genel Müdürü Burak Ali Göçer, otomatik BES’in 2017 yılı sonuçları için “Bu açıdan düşünürsek 1 yılda ulaşılan 3,5 milyon katılımcının önemi daha da iyi anlaşılır. Ve bu katılımcıların 2,5 milyonunun daha önce gönüllü BES’i olmadığını, yani onları emeklilik tasarrufuna otomatik BES ile başlattığımızı düşünürsek, bunu önemli bir başarı olarak yorumlamak lazım” dedi. Göçer şöyle devam etti:

CAYMA ORANLARI AZALACAK

“Elbette ki eksiklikler olabilir. Bunların içinde en önemlisinin de sistemdeki işveren ve çalışanlar nezdinde bilinirliğin düşüklüğü olduğunu düşünüyorum. Çünkü diğer ülke örnekleri gibi sistemin tanıtımına birkaç sene harcamadık. Ancak tüm hazırlıkları yapalım, sonra otomatik BES’te yola çıkalım dese idik, belki iki-üç sene daha sistem hayata geçemeyecekti. Bu nedenle iyi ki 2017’te bu işe başlanmış diye düşünüyorum. Şu anda bilgilendirme çalışmaları da çok daha iyi gidiyor.”

Benzer bir vurgu da AvivaSA Üst Yöneticisi (CEO) Fırat Kuruca‘dan geldi. Kuruca şu yorumu yaptı: “Sistemde kalma oranı, şimdilik beklenenden düşük çıksa da, açıkçası bardağın dolu tarafından bakmamız gerektiğini düşünüyorum. Yeni uygulamada bir yıl içinde, mevcut BES’teki katılımcı oranının yarısına ulaştık. Önümüzdeki dönemde yeni düzenlemelerle sistemin daha da iyi hale geleceğine ve bireyler tarafından daha çok benimsendikçe cayma oranlarının azalacağına inanıyorum.”

Göçer ve Kuruca, ilk 1 yıllık tecrübenin 2018’e nasıl yansıyacağıyla ilgili değerlendirmeler de yaptı. Başlangıçta işverenlerin otomatik BES’in getireceği iş yükünden korktuklarını ifade eden Göçer, şunları anlattı: “Çalışanlarını otomatik BES’te birikim yapmak konusunda cesaretlendirmeyen işverenler gördük. Ancak artık çok daha pozitif bakış açısına sahip olduklarını görüyorum. Çalışanlarda da benzer bir farkındalık görüyoruz. İlk dönemde sistemden çıkan pek çok sayıda çalışanla görüştüğümüzde tam olarak niçin çıktıklarını açıklayamıyorlar. O dönem hatalı olarak kullanılan ‘zorunlu BES’ sözüne tepki olarak bile sistemden çıkan katılımcılar var. Geçen dönemde bunun zorunlu olmadığı, birikim yapmak için eşsiz bir olanak olduğu konusunda daha fazla bilinç oluştu.”

DİJİTAL YATIRIMLAR ÖNEMLİ

Sigorta otoritesinin de hem emeklilik şirketlerinin yorumları hem çalışanlarla yaptığı anketlerle beslendiğini, katılımcılarla ilgili net fikirlere sahip olduğunu belirten Garanti Emeklilik Genel Müdürü Göçer, BES şirketlerinin elde ettiği tecrübeyi şöyle ifade etti: “En büyük öğrenimimiz bu işin gerçekten zor bir operasyon olduğuydu. Çok kısa bir süre içinde sisteme dahil olan milyonlarca katılımcıya gereken hizmeti vermek zorlu bir işti. 2018 daha farklı bir dünya olacak. Çok sayıda firma sisteme dahil olacak. Bireylere hizmet vermeye alışmış olan bir sektör, kendini bir anda çok sayıda firmaya hizmet verirken bulacak. Bunu iyi tespit edip, hazırlıklarını iyi yapmış firmalar müşterilerini mutlu edip, başarılı olacaklar.”

Toplumdaki tasarruf eğiliminin olumlu yönde değiştiğini belirten AvivaSA Üst Yöneticisi Kuruca da, yeni yılda hem otomatik BES hem 18 yaş altı bireylerin BES’e katılmasına ilişkin yeni düzenlemelerle sistemin daha da gelişeceğine inandığını kaydetti. Kuruca, yeni yıla ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: “İşletmelerin sayısal fazlalığı, sektörümüzdeki dijital yatırımların ne kadar önemli olduğunu gösterecek, bu yatırımı yapan bireysel emeklilik firmaları öne çıkacak. Buna ek olarak, uzun vadede kıdem tazminatının da emeklilik sistemi kapsamına alınması, ülkedeki tasarrufların istenen seviyelere ulaşmasına katkı sağlayacak.”

BES 2017’yi 17 milyar liralık artışla kapattı

GÖNÜLLÜ BESTE ARTIŞ %4.5’TE KALDI

Otomatik BES’in devreye girdiği 2017 yılı, Gönüllü BES açısından durgun geçti. 2013’ten buyana her yıl ortalama 1 milyon net girişin yaşadığı gönüllü BES’te, 2016 yılında otomatik BES beklentisiyle 600 bine kadar düşen net giriş, geçen yıl ancak 300 bine ulaşabildi. 2017’de katılımcı sayısı 2016’ya göre yüzde 4,5 artışla 6 milyon 922 bin 615 kişiye ulaşırken, katılımcı toplam fon tutarı ise yüzde 26,7 artışla 67,7 milyar liraya yükseldi. Devlet katkısının büyüklüğü de yüzde 36,3 artışla 10,1 milyar lira oldu. Yine 2017 yılı verilerine göre, gönüllü BES kapsamında “bireysel emeklilik sözleşme sayısı” yüzde 5,7 artışla 6 milyon 53 bin 408, “işveren grup emeklilik sertifika sayısı” yüzde 17,9 artışla 605 bin 102’ye çıkarken, “gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşme sayısı” yüzde 2,7 düşüş 1 milyon 507 bin 565’e geriledi.

10 Ocak 2018

İlgili Haberler

Yazarlar