2017 enflasyon beklentisi güncellendi

Bireysel Emeklilik Sistemi’ndeki Hisse Senedi Fonları 2017 yılının mayıs ayında %3.65 oranında artarken, BİST–100 endeksindeki artış %3.05 olarak gerçekleşti.

Geleneksel fon fiyatları gelişimi analizleri, dönem başı ve dönem sonu fon fiyatlarının karşılaştırılması şeklinde yapılmaktadır. Yatırımcı için böyle bir karşılaştırma, fonun içindeki varlıkların değer kazancını ifade etse de, Bireysel Emeklilik Sistemi’ndeki katılımcılar için bu yöntem çok fazla öneme sahip değil. Böyle bir değer artışı sadece dönem başında tüm birikimini toplu olarak BES’te değerlendirmeye başlayıp dönem sonunda ayrılan katılımcılar için geçerli.

Bunun yerine katılımcıların büyük bölümü (%95’i) aylık olarak katkı payı ödemektedir. Bu durumda, ortalama bir katılımcı, yılın 12 ayında, 12 değişik fiyattan fon alacak ve yıl sonunda elde ettiği getiriye bakacaktır. Daha detaylı analizde ise katılımcı aslında tam olarak emekli olduğu anda fonunun toplam değerine bakmalıdır. Ancak bu durum bile tam getiriyi ifade etmemekte, kişi Bireysel Emeklilik Sistemi’nde dahil olacağı “Emeklilik Gelir Planı” ile birikimlerini ihtiyacı olduğu kadar kullanabilmekte ve birikiminin geri kalanını fonlarda değerlemeye bırakabilmektedir. Yani tipik bir katılımcı için değerleme ilk katkının yatırıldığı andan son maaşın çekildiği ana kadar devam etmektedir.

Ancak ne yazık ki bu şekilde düzenli yatırım yapan katılımcılar dahi genellikle ödedikleri katkı payları toplamını sene sonundaki birikimleriyle karşılaştırmakta, katkı paylarının ay ay yatırıma yönlendirildiğini, yıl içinde yatırılan katkılar için tam yıllık getiri elde edemediğini ve son ay yatırılan kısmının sadece 1 ay nemalandığını gözden kaçırabilmektedirler. Ayrıca, kredi kartı ile yapılan ödemelerde bu süreler kredi kartının blokaj süresi kadar da ötelenebilmektedir.

Bireysel Emeklilik Sistemi’ndeki Hisse Senedi Fonları 2017 yılının mayıs ayında %3.65 oranında artarken, BİST–100 endeksindeki artış %3.05 olarak gerçekleşti. Mayıs ayında Türk Lirası Cinsinden Kamu Borçlanma Senetlerinde %0.93 oranında artış yaşanırken, Yabancı Para Cinsinden Borçlanma Senetlerinde de %0.82 oranında artış gerçekleşti. Tüketici Fiyat Endeksi ise 2017 yılı mayıs ayında %0.45 oranında yükselerek 2017 yılının ilk beş aylık dönemi için %6.18 seviyesine ulaştı. Enflasyonun yükselmesi ile birlikte, 2017 yılsonu enflasyon beklentisi 0.5 puan artırılarak, %8.5 seviyesine çekildi.

Adendum BES getiri endeksi (BGX)

Bu endeks hazırlanırken, düzenli olarak yatırım yapan ve Bireysel Emeklilik Sistemi’ndeki ortalama emeklilik yatırım fonu fiyatlarıyla işlem yapan bir katılımcının,  elde ettiği yıllık iç verim oranına bakılmaktadır. Katılımcı her ay, ay sonunda açıklanan son fiyatlarla fon alır ve değerleme tarihi itibarıyla fonunun değerine bakar. Bu nakit akışı ile yıllık iç verim oranı hesaplanır. Yatırım tutarları 31.10.2003 tarihinde 100 lira ile başlatılmış ve her ayın TÜFE oranında artırılmıştır. Fon alınırken, yatırılan tutardan %4-%2 arasında yönetim gider kesintisi yapılacağı varsayılır.

Adendum BES birikim endeksi (BBX)

Bu endeks, 31.10.2003 tarihinden itibaren sistemde olan ve düzenli olarak yatırım yapan bir kişinin bugünkü birikimini bulmak üzere hazırlanmıştır. Katılımcının 31.10.2003 tarihinde 100 lira yatırarak sisteme girdiği ve her ay katkı payını TÜFE oranında artırdığı varsayılmıştır. Katılımcı her ay, ay sonunda açıklanan son fiyatlarla fon alır ve değerleme tarihi itibarıyla fonunun değerine bakar. Katılımcının bu süre içinde fon dağılım oranlarını değiştirmediği varsayılmaktadır. Fon gruplarının fiyatları Emeklilik Gözetim Merkezi tarafından hazırlanan ve www.emeklilik.egm.org.tr adresinde yayınlanan ayın son günü getiri endeksleridir.

Otomatik katılıma düzenleme yolda

Otomatik katılımla sisteme girişlerin ilk iki ayında cayma hakkını kullanan kişilerin oranının %52 olduğunu söyleyen Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, oranın bu kadar yüksek olması nedeniyle sistem altyapısının tekrar gözden geçirileceğini ve düzenleme için çalışmaya başlayacaklarını dile getirdi.

Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, Bireysel Emeklilik Sistemi’ne (BES) otomatik katılımla birlikte 2017 yılının ilk 5 ayında 5.6 milyon kişinin dahil olduğunu açıkladı. Şimşek, sisteme girişlerin ilk iki ayında cayma hakkını kullanan kişilerin oranının %52 olduğunu vurgulayarak, öngörülenden çok daha yüksek bir cayma oranıyla karşılaşıldığının altını çizdi. Oranın bu kadar yüksek olması nedeniyle, sistem altyapısının tekrar gözden geçirilerek, çalışmaya başlayacaklarını da sözlerine ekledi.

Tasarruf için yeni gözde             

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından, son 6 aylık sürede gerçekleşen finansal ve ekonomik faaliyetlere ilişkin hazırlanan Finansal İstikrar raporu yayınlandı. Raporda, Bireysel Emeklilik Sistemi’nde değerlendirilen tasarrufların hanehalkı varlıklarının artışında etkili olduğu belirtildi.

Yine aynı rapora göre, mayıs ayı itibarıyla BES’e dahil olan katılımcı sayısı geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre %8.7 artarak yaklaşık 6.75 milyon kişiye, devlet katkısı dahil toplam fon tutarı ise %26.1 artarak yaklaşık 65 milyar liraya yükseldi.

Merkez Bankası’nın Finansal İstikrar Raporu’na göre, hanehalkının toplam yükümlülüğü %8.4 oranında artarak 499.9 milyar liraya çıkarken, toplam varlıkları ise %9.3 oranında artarak yaklaşık 1.1 trilyon liraya ulaştı. Yükümlülüğün, varlığa oranlanmasıyla hesaplanan finansal kaldıraç oranının, 2013 yılı sonunda başlayan gerileme trendini ilgili rapor döneminde de devam ettirdiğinin altı çizildi.

Hanehalkının varlık büyümesine en büyük katkıyı, 59.6 milyar lirayla yabancı para cinsinden mevduat verdi. Bunu 7.1 milyar liralık artışla kıymetli maden yatırımları ve 6.6 milyar liralık artışla emeklilik yatırım fonlarına yapılan yatırımlar izledi. Emeklilik yatırım fonlarına bakıldığında ise, birikimlerin son 6 aylık dönemde %7.3’lük bir artışla, 58 milyar lira olduğu görülmekte. Böylece Bireysel Emeklilik Sistemi’ndeki emeklilik yatırım fonlarının, toplam finansal varlıklar içindeki payı da %6.1’e yükselmiş oldu. Dolaşımdaki nakit para ise bu dönemde 9.4 milyar lira arttı.

13 Temmuz 2017

İlgili Haberler

Yazarlar