Analitik dünyayı değiştiriyor: Futbolu bile!

Büyük veri ve veri analitiği hayatımızı değiştirmeye başladı. Dünya birkaç yıl sonra yapay zekâyla sürücüsüz araçlara geçecek. Akıllı şehirlerde trafiği düzenlemek nesnelerin internetiyle çok daha kolay olacak. 2020’ye kadar birbiriyle bağlantılı cihaz sayısı 200 milyara çıkacak.

Wout Weghorst… 2 metreye yakın boyuyla futbolcudan çok basketbolcuyu andıran biraz savruk bir santrfor. Hollanda alt ligindeki takımında üçüncü santrfor olarak düşünülen futbolcunun saha içindeki performansını veri analitiğiyle izleyen SciSports adlı futbol analitiği şirketi, takımın teknik kadrosunun göremediği bir şeyi tespit ediyor: Oyuncu pozisyon almayı çok iyi biliyor ve doğru yerde, doğru zamanda bulunuyor. Veri analitiğiyle futbolcuların maç anında canlı analizlerini yapan SciSports, kaybolmak üzere olan bir değeri ortaya çıkarıyor. SciSports’in CEO’su Giels Brouwer, “Futbolcu golleri sıralamaya başlayınca önce kendi yaş grubunun milli takımına, daha sonra ise 2 milyon euro karşılığında Hollanda’nın en büyük kulüplerinden AZ Alkmaar’a transfer oldu ve Hollanda liginin en çok gol atan futbolcularından biri haline geldi” diyor.

SAS’ın Amsterdam’da düzenlediği Analytics Experience 2017’nin konuşmacılarından olan genç girişimci Brouwer’in şirketi 80 ayrı futbol kulübüne hizmet veriyor. FIFA’nın, SAS yazılımı kullanan SciSports’u yılın startup’ı seçtiğini de belirtelim.

NESNELERİN İNTERNETİNDE 10 TRİLYON DOLARLIK BÜYÜKLÜK

İki gün boyunca onlarca konuşmanın yapıldığı konferanstan benim anladığım, analitiğin dünyayı değiştirdiği. Nesnelerin interneti, öğrenen makineler, yapay zekâ, büyük veri, veri analitiği ve akıllı şehirler… Tüm bunlar hayatımızı değiştirmeye başladı bile. Dünya birkaç yıl sonra sürücüsüz araçlara geçecek. Akıllı şehirlerde trafiği düzenlemek çok daha kolay olacak. Öğrenen makineler, büyük verinin analiz edilmesi ve nesnelerin internetiyle şehirler akıllı hale gelecek. Intel’e göre 2020’ye kadar birbiriyle bağlantılı cihaz sayısının 200 milyara çıkacak. Nesnelerin interneti sanayiye 20 yılda en az 10 trilyon dolarlık değer katacak.

MAKİNE DE İNSAN GİBİ ÖĞRENİYOR

SAS’tan Cristina Conti yaptığı sunumda makinelerin de insanlar gibi öğrendiğini kızıl saç örneğiyle anlatıyor: “Öğrenme sürecindeki makineler insanla hayvanı ayırt edebiliyor. Ancak kızıl saçlı bir insanı öğrenme sürecinin başındaki bir makine köpek olarak algılıyor. Benim 1.5 yaşındaki oğlum da kızıl saçlı bir insan resmi gördüğünde köpek sanıyor ve ‘hav’ sesi çıkarıyor. Yani bu örneğin de bize gösterdiği gibi, insanla makinenin öğrenme deneyimleri birbirine çok yakın.”

Analitik, sensörlerden de faydalanıyor. Örneğin Afrika’da gözlem altındaki hayvanların tehlike altında olup olmadıkları sensörlere yansıyan hareketleri sayesinde anlaşılıyor. Nesnelerin interneti ilaçlara da uygulanarak, hastanın ilaçlarını düzenli kullanıp kullanmadığı kontrol edilebiliyor. Ya da bal arılarının hareketleri analiz edilebiliyor. SAS Başkan Yardımcısı Fritz Lehman, iş dünyasında son dönemde sıkça konuşulan disruption, yani bozucu faaliyetlerden bahsederken, eski iş yapma biçimlerinin bozulmasını sağlayan etkenin tüketiciler olduğunu ifade ediyor. Yani geleneksel iş dünyasını bozan startup faaliyetlerinin sebebi müşteriler. Bu yüzden analitik yöntemleri kullanmayan şirketler geride kalacak, belki de yok olacak. Çünkü birileri halihazırda veri analitiğini kullanmaya başladı bile. Örneğin Danske Bank…

Danimarka’nın en büyük bankası, analitik yöntemler kullanarak müşterisiyle telefon vasıtasıyla kurduğu iletişimdeki başarı oranını %62’ye çıkarmış. Yani temas ettiği müşterilerin %62’sini doğru konularla ilgili aramış, böylece müşteri ve banka için karşılıklı fayda yaratan bir iletişim kurulmuş. 

%62 çok yüksek bir oran. Bana gelen aramaları düşündüğümde, 10 aramadan sadece biri ya da ikisinin beni ilgilendirdiğini söyleyebilirim. Peki Danske Bank bunu nasıl başarmış? Danske Bank Satış Geliştirme ve Analitik Başkanı Bjørn Büchmann-Slorup’un anlattıklarına göre, Danske Bank, müşterilerinin bankanın web sitesinde neler yaptığını, hangi bölümlerde uzun zaman geçirdiğini veri analitiğiyle analiz etmiş ve müşteri ihtiyacını öngörebilmiş.

ALIŞVERİŞ SÜRECİ TERSİNE DÖNÜYOR

Ekonomist Ajey Agrawal’a göre, yapay zekayla, araştırma ve öngörme maliyetlerinin sıfıra düşmesi mümkün. Bu yüzden Google’ın halihazırda yürüttüğü binden fazla yapay zeka projesi bulunuyor. Amazon ise satın alma sürecini tersyüz etmiş durumda. Geleneksel internet satış süreci olan “önce satın al sonra gönder”, “önce gönder sonra satın al”a dönüşmüş. Nasıl mı? Amazon gelişmiş veri analitiği ve yapay zeka yöntemleriyle bir evdeki uzun süreli ihtiyaçları öğreniyor ve siparişten önce eve gönderiyor. Siz de gönderilenlerden ihtiyaçlarınızı seçip alabiliyorsunuz. Yani Amazon bizim ihtiyaçlarımızı bizden önce öngörüyor artık.

SİGORTA SUİSTİMALİ VE VERİ ANALİTİĞİ

Aksigorta’nın yaptığı sunuma göre, Türk hayat dışı sigortacılığında yılda ödenen 5.5 milyar euroluk hasarın 500 milyon eurosunun suistimal ödemelerine gittiği tahmin ediliyor. Bunun 330 milyon eurosu yakalanamıyor. Aksigorta SAS’ın analitik yöntemleriyle ciddi oranda suistimal tespit ederek motor branşında 2014’te analitik kullanmadan önce %2.4’lük suistimal yakalama oranını 2017’de %6.2’ye kadar yükseltmiş.

SİGORTACILIK İKİNCİ BÜYÜK ANALİTİK KULLANICISI

SAS Kurucu Ortağı ve CEO’su Jim Goodnight, analitiğin dünyayı değiştirdiği gibi sigorta sektörü için de çok önemli olduğunu söylüyor. Dünya genelinde sigortacılığın bankacılık sektöründen sonra en büyük veri analitiği kullanıcısı olduğunu söyleyen Goodnight, sigorta şirketlerinin analitiğin avantajlarından mutlaka faydalanmaları gerektiğini belirtiyor. SAS CEO’suna göre, doğal afetleri ve bunların yaratacağı hasarı tahmin etmede analitiğin rolü çok büyük. Jim Goodnight, günümüzde gelişen dijital teknolojiyle birlikte data miktarında patlama yaşandığını söyleyerek, “Bu dataya ulaşıp onu analitikle anlamlı hale getirmek artık hepimiz için mümkün. Örneğin büyük şehirler için en büyük problem trafik sıkışıklığı. Şu anda kendi şehrimizde trafik lambalarını daha akıllı hale getirmeye yönelik çalışmalarımız sürüyor. Araçları park etme de büyük sorun ve bu sorun da analitik yöntemlerle çözülebilir. Ayrıca şehirlerin altyapı bakımıyla ilgili analitik çalışmalar da sürüyor. Bu hem zamandan hem de enerjiden tasarruf sağlayacak bir gelişme” dedi.

YARDIM KURULUŞLARI VE ANALİTİK

Veri analitiği sadece iş dünyasında kullanılmıyor. Kızılhaç ve UNESCO gibi uluslararası yardım kuruluşları da veri analitiği yöntemlerine sıkça başvuruyor. Bir doğal afetten uydu vasıtasıyla en çok etkilenen yerler tespit ediliyor ve veri analitiğiyle bu yerler arasında en yoksul kesimler tespit edilip yardıma buralardan başlanıyor.

21 Kasım 2017

İlgili Haberler

Yazarlar