Umut Deniz Elçi

Arap Yarımadası’nda ‘Hayat’ Umman

Umman, içinde yer aldığı Arap Yarımadası’nın ivme kazanan sigorta sektörlerinden birine ev sahipliği yapıyor. Umman ekonomisi de bölgedeki diğer ülkeler gibi petrol fiyatlarındaki düşüşten etkilense de, hayat tarafında faaliyet gösteren sigorta şirketleri atağa kalkmış durumda.

Son yıllarda büyüme tarafında büyük bir atılım gösteren Umman sigorta sektörü, ülkedeki sigorta penetrasyonunu artırıyor. Ülkemizde ve pek çok ülkede olduğu gibi zorunlu trafik sigortası Umman sigortacılığında başı çekiyor. Yine de hayat ve sağlık gibi atıl kalmış branşlardaki canlanma ve hızlı büyüme dikkat çekiyor. Sağlık branşının; özel sektöre gelen, çalışanlarına sağlık sigortası yaptırma zorunluluğuyla beraber daha fazla ivme kazanması bekleniyor. Sigorta şirketleri ve brokeri ilgilendiren yeni düzenlemelerin hayata geçirilmesi de sektörün hukuki zeminini sağlamlaştırırken, sektör içindeki güveni artırıyor. 

20 ŞİRKET HİZMET VERİYOR

Umman Merkez Bankası’na göre; sektörde 2017 yılı itibarıyla aktif 20 sigorta şirketi bulunuyor. Sektörün prim üretiminde en büyük payı (rakamların açıklandığı en güncel yıl olan 2016 rakamları baz alınırsa) üretimin %22’sini gerçekleştiren National Life & General Insurance (NLGIC) şirketi alıyor. Dhofar Insurance ise NLGIC’nin ardından %12’lik üretim ile ikinci sıraya oturuyor. Sektörün 3’üncü en büyük şirketi ise ülkemizde de faaliyet gösteren Fransız sigorta devi Axa’nın yerel iştiraki. Bu şirketin de payı %11. 

1.2 MİLYAR DOLAR ÜRETİM

2016 rakamlarına göre Umman’da toplam prim üretimi 1.2 milyar dolar. Bu rakam bir önceki yılın %2 üzerinde. Satışların önemli bir bölümü 993 milyon dolar ile (toplam üretimin %85’i) hayat dışından geliyor. Yine de hayat dışı %2 daralmış durumda. Hayat tarafında ise görünüm değişiyor. 175 milyon dolar prim üretilen hayat tarafındaki büyüme bir önceki yıla göre %28 seviyelerinde. Büyük resme bakıldığında, 2016 yılındaki sınırlı büyümenin nedeni olarak petrol fiyatlarındaki düşüşün ekonomiyi yavaşlatması öne çıkıyor. 2011’den bu yana bakıldığı takdirde 2011-2016 yılları arasındaki ortalama büyüme %10 seviyesinde. 

Prim üretiminin sınırlı kalması, kişi başına düşen primlere yansımıyor. 2016 yılı rakamlarına göre kişi başına düşen prim üretimini 262 dolar seviyesinde. Bu ülkemizdeki rakamın neredeyse 100 dolar üzerinde. Dağılım ise 231 dolar hayat dışı, 31.50 dolar hayat olarak gerçekleşiyor. 

ARTAN YABANCI VARLIĞI

Umman sigorta sektöründe, üretilen toplam prim üretimin %73.5’ini yazan yerel sigorta şirketleri egemen konumda. Hayat tarafında ise gösterenin yabancı şirketlere kaydığı görülüyor. Hayat sigortalarında üretimin %62’si yabancı şirketlerden tarafından gerçekleştiriliyor. Yabancı şirketler prim üretimlerini 2015’ten 2016’ya kadar iki katına çıkarmayı başarmış. Böylece yabancı sigorta şirketlerinin üretimdeki payı %26.5’e dayanıyor. 

TEKAFÜLDE HIZLI BÜYÜME

Ülkede tekafül branşında hizmet veren 2 sigorta şirketi bulunuyor. Al Madina Insurance Company ve Takaful Oman şirketleri Sultanlık tarafından 2011 yılında İslami finans sektörünün konvansiyonel ve şer’i şirketler arasındaki farkı kesinleştirecek şekilde düzenlenmesi sonucunda faaliyete başladı. 2014 yılında toplam pasta içerisindeki payı %6’ya ulaşan tekafül üretimi, 2016 yılında toplam üretimin %9.3’üne ulaştı. Bu üretimde Al Madina %64.6, Takaful Oman %35.4 paya sahip. 

SEKTÖR HAYAT BULACAK

Hayat dışının yakın dönemde ekonomik gelişmelerden dolayı sınırlı büyümeye ulaşması bekleniyor. Diğer taraftan, hayat ve sağlık alanlarında tecrübe edilen yüksek büyüme önümüzdeki yıllarda da ivmesini koruyabilir. Özel sektöre gelen zorunlu sağlık sigortası uygulaması da sağlık tarafındaki hareketliliği artıracaktır. 

SADECE UMMAN’DA

1970 yılında tahtı devralan Umman Sultanı Kabus bin Said, Orta Doğu’daki en uzun soluklu hükümdarlar arasında. Kabus bin Said’in Umman’ın modernleşme sürecine büyük katkısı olduğu düşünülüyor.

SAYILARLA UMMAN

Nüfus: 4.6 milyon
GSYİH: 72.6 milyar $
Kişi Başı GSYİH: 15 bin 600 $
Prim Üretimi: 1.2 milyar $
Kişi Başı Prim: 262 $


28 Haziran 2019

İlgili Haberler

Yazarlar