Sema Tüfekçiler

Âşık Veysel

“DİL sözü kulaklara, kalem ise uzaklara götürür” Özel günlere ve kişilere yönelik Doodle’lar hazırlayan Google’ın Âşık Veysel için, geçtiğimiz ekim ayında, doğum gününe özel olarak Doodle hazırlanmış olduğunu bir Türk olarak büyük bir gururla ve büyük bir mutlulukla gördüm.

Âşık, içinde yaşadığı toplumun, ekonomik, toplumsal, kültürel ve siyasal olaylar karşısındaki duygu ve düşüncelerini aktaran kişidir. Geçmişle gelecek arasında köprü kurandır, âşıklık geleneğini geçmişten günümüze taşıyanlardır. Âşık, içinde yaşadığı toplumun, toplumsal, kültürel ve siyasal olaylar karşısındaki duygu ve düşüncelerine her çağda, her ortamda tercüman olan kişidir. Halkın çeşitli olaylar karsısındaki hislerini, duygularını , düşünce ve tepkilerini ifade ederken, kendisine ait sade konuşma dilini son derece ustalıkla kullanan kişidir.

Âşıklık geleneği, insanın kendisini anlama ve anlatma ihtiyacından doğmuştur. Geçmiş dönemlerde, günlük hayatta yaşanan olaylar, kırgınlıklar, çekişmeler, kıtlık, savaş, eğlence, gelenekler, görenekler ve gönüldeki duyguları daha geniş kitlelere anlatacak ve farklı yörelere götürecek kişilere ihtiyaç doğmuştur. Âşıklar, önemli günlerin ve olayların aktarımı ihtiyacını gidermişlerdir. Her toplum kendine ait kültürün bir sonraki nesile aktarılmasını diler ve bunu aktarmak için de çeşitli yöntemler kullanır. Dürüstlük, mertlik, yiğitlik, adalet, vatanseverlik gibi değerlerin sonraki nesiller tarafından da benimsenmesi için âşıklar çok önemli bir kanal olmuşlardır.

Âşıklar bu değerlerin önemini şiirlerinde anlatmış ve güzel örnek olması açısından kendi devrindeki bu değerleri taşıyan insanlara da şiirler yazmışlardır. Törenlerde, düğünlerde, cenazelerde bir araya gelen insanlar duygularını yine âşıklar aracılığıyla paylaşmışlardır.

Âşıklar toplumsal hayatı biçimlendirirken , tarih boyunca dini hayatı da insanlara aktarmış ve dinin gereklerini toplumsal hayatla iç içe geçirerek içinde bulunduğu toplumu din ve ahlakın ekseninde çok güzel harmanlayarak harmoni içinde yeşermesini sağlamışlardır.

Âşıklık geleneğinin en önemli temsilcilerinden Âşık Veysel de tüm bu ihtiyaçlara cevap vermiş, yıllar geçmiş olsa bile bugüne kadar güncelliğini ve değerini koruyarak halkımızın gönlünde eşsiz bir taht kurmuştur. Şiirlerinde hayatı, insanı ve yaşamı sade bir dille çok güzel bir şekilde anlatmış ve hepimizin kulaktan kalbine bir köprü olmuştur.

Âşık Veysel 25 Ekim 1894 yılında Sivas’ta dünyaya gelmiştir. O yılların vebası olan çiçek hastalığı yüzünden iki kız kardeşini kaybeden sanatçı, 7 yaşında aynı hastalıktan tek gözünü kaybetmiştir.

Âşık Veysel olarak bilinen ve asıl adı “Veysel Şatıroğlu” olan usta ozan, vahim bir kaza sonrasında diğer gözünü de kaybederek, tamamen görmemeye başlamıştır. Oğlunun gözleri görmediği için arkadaşları ile oynayamayıp yalnız kaldığını gören babası Ahmet bey, oyalanması için oğluna bir saz almıştır. Ve o günden itibaren Âşık Veysel türkülerini öyle güzel dile getirmiştir ki, bugünlere kadar her yaştan ve toplumun her kesiminden kendisine büyük bir saygı gösterilmiştir Âşık Veysel, Google ‘da da layık olduğu yeri almıştır. Geçmişin, bu şekilde bir teknoloji devi ile ve Âşık Veysel ismi altında buluşmuş olması da Âşık’ın ne kadar evrensel bir dil kullanmış olduğunu bizlere çok güzel ispat etmiş bulunmaktadır.

Bir türküsüne ait sözlerden bir bölüm ile ben de kendisini büyük bir saygı ile anmak isterim.

Dostlar beni hatırlasın  Ben giderim adım kalır Dostlar beni hatırlasın… Düğün olur bayram gelir Dostlar beni hatırlasın.. Can kafeste durmaz uçar Dünya bir han konan göçer Ay dolanır yıllar geçer Dostlar beni hatırlasın..

SEMA Tüfekçiler: sematufekciler@gmail.com

 

4 Aralık 2017

İlgili Haberler

Yazarlar