Ali Erhan Tamer

Bitcoin

“Başımız derde sokan bilmediğimiz şeyler değil, başımıza asla gelmeyeceğine emin olduklarımızdır.” 2015 yapımı ve aynı yılın en iyi film Oscar adayı “The Big Short”, “Büyük Açık” filminde geçen ve orijinali Mark Twain’e ait müthiş replik geliyor aklıma Bitcoin konusuna açıldığında.

Bugünlerde herkesin gündemini meşgul eden “Bitcoin” meselesinin başlangıcı, gizemli adam Satoshi Nakamoto tarafından, 2008 Bankacılık krizine sebep olan ve “Büyük Açık” filminde derinliği ile bahsedilen emlak balonunun yarattığı sorunlara çözüm olarak sunuluyor.

Bu balonun üfleyicisi olan Lehman Brothers gibi büyük finansal kuruluşların güvenilirliği sorgulayarak, 3. Taraf Ödeme Sistemleri olarak tanımladığı bankalara olan ihtiyacımızı ortadan kaldırdığını iddia ettiği, adına da “Eşler Arası Elektronik Nakit Sistemi” dediği namıdiğer Bitcoin’i ve üzerinde inşa olunan Blockchain teknolojisini bir makale ile dünyaya duyurduğu 2008 yılı üzerinden 10 yıl geçti.

En basit anlatımıyla Blockchain’i “Şifrelenmiş işlem takibi sağlayan bir dağıtık veri tabanı” olarak tanımlayabiliriz. “Bir merkeze bağlı olmaksızın işlem yapmanıza imkan sağlayan teknoloji” de güzel bir açıklama, ya da marjinal örneği ile “Ev alıp satmak için notere gitmenize gerek kalmayan bir dünya.”

Bir işlem gerçekleştirmek için onayına veya desteğine ihtiyaç duyduğumuz ve sistemin “Middle Man” olarak tariflediği kurumlara gerek yok artık diyen bir teknoloji için “balon” tarifi yapmak lazım önce.

Bitcoin balon mu? Blockchain başka, Bitcoin başka mı? Bitcoin parasal bir devrim mi yoksa büyük bir safsata mı? Bunun gibi onlarca soru ile her gün Twitter alemlerinde koşuşturan dostlarım, üzgünüm ki meseleye az biraz sığ yaklaşıyorsunuz.

Bitcoin bir balon mu sorusuna yanıt verebilmek ya da bununla ilgili bir fikir beyan edebilmek için şunlar yanıtlanmalı: Ekonomik Balon nedir? Hangi durumlar için Ekonomik Balon tabiri kullanılır? Bildiğimiz merkezi para birimlerinin sorunları üzerine bir teknoloji vaat eden Bitcoin, o merkezi para birimleri cinsinden balon diye nitelendirilebilir mi? Sorular sorular…

Cem Yılmaz’ın tek kişilik gösterisinde benim de en güldüğüm bölümlerden biri olan David Copperfield “Kesin ip var” bölümü bence durumu en güzel şekilde açıklıyor. “Adam hem uçuyor, hem de biletle gösteri yapıyor olabilir mi lan?”

Belki olaya böyle bakmak istemiyor olabilir birçoğumuz ama Bitcoin, bizzat kendisini 2008 krizine de defalarca atıfta bulunarak merkezi bankacılık sistemine alternatif olarak gösterirken o sistemin çıktısı olan Amerika Doları cinsinden değerlenebilir mi yahu?

Bitcoin meselesini konuşmak için parasal ekonomiyi ve çıkış gerekçelerini anlamış, parasal ekonominin şimdiye kadar yarattığı büyük sorunları görmüş ve çözümlerine kafa yormuş biri olma adımlarını geçmenizde fayda var.

Herhangi 50 nüfuslu bir köyde milattan önce 2. yüzyılda bir köylü dostunuzdan borç aldığınızda bunu banka sistemi üzerinden yapmanıza ya da KKB sorgusuna ihtiyacınız yoktu zira bireyler arası güven ilişkisi esastı. Borcunuzu ödemezseniz köydeki itibarınızın geleceği durum size endişelendirdiğinden, alan da veren de bu itibar ve güven ilişkisine dayalı ticaret yapardı. Nüfus ve ticaret arttıkça güven satın alacağınız kurumlara ihtiyaç duydunuz ve adına banka dediniz. Şimdi Blockchain ve onun ilk ürünü Bitcoin size “hala güven istiyorsunuz tamam ama bunun için bankaya ihtiyacınız yok” diyor. Mesele teknoloji, Bitcoin, alt coinler değil. On Demand Economy, Market Place, Pier to Pier gibi kavramlar hayatımıza girdiği, dataların hiçbir dönemde olmadığı kadar çok farklı kaynaktan IoT cihazlar kanalıyla oluştuğu ve yapay zekaların çok hızlı yorumlar oluşturduğu bir ekonomik modelde, dağıtık ve merkezi otoriteye ihtiyaç duymayan bir veri tabanı. Evet David Copperfield gerçekten uçuyor ve kendini Peygamber ilan edebilir.

Bu fikir balon mu geliyor size, o zaman Bitcoin balon. Yok fikre tamam değere balon diyorsanız o zaman lütfen söyleyin toplam birkaç trilyon dolar ekonomik büyüklüğe sahip bankacılığı kaldıracak bir değer sizce ne eder?


ali@botudio.com

4 Ocak 2018

İlgili Haberler

TOBB SAİK’ten gündem araştırması

TOBB SAİK, sektörün 2017 gündemine dair bir araştırma hazırlattı. Başkent Üniversitesi’nden Doç. Dr. Erdem Kırkbeşoğlu tarafından hazırlanan araştırmaya göre, dünya sigorta piyasasında 2016 yılında en çok konuşulan konular arasında akıllı ulaşım sistemleri, yaşlı nüfus/emeklilik sorunu, düşük faiz oranları, iklim değişikliği, doğal afetler ve insan kaynaklı riskler ile alternatif risk transfer sistemleri bulunuyordu.

CEO’lar cevaplıyor: Doğal afetler reasürans fiyatlarını nasıl etkileyecek?

Monte Carlo ve Baden Baden’da gerçekleştirilen reasürans görüşmelerinde ana gündem maddesi yılın ikinci yarısında yaşanan doğal afetlerdi. Sektör yöneticileri, bu afetlerin yol açtığı 100 milyar dolar civarındaki sigortalı hasarın reasürans fiyatlarını artıracağını belirtse de, artışın ne kadar olacağı konusunda farklı görüşler aktardı. GRC Howden Reasürans Brokerliği Genel Müdürü Vedat Basan, daha sert bir piyasaya geçileceğini belirtti. Mapfre Sigorta Genel Müdür Yardımcısı Volkan Babür ise “Sel ve dolu olayları reasürans fiyatlarını etkilemez” diye konuştu. Lockton Re Senior Vice President Okan Çağlayan da piyasadaki kapasite fazlasının fiyat artışını dengeleyebileceğini söyledi.

Yazarlar