Oğul Doğa Gökşin

Damlasa da göl olur

Bireysel emekliliğe otomatik katılım, sosyal güvenlikte son yılların önemli değişikliklerinden biri. Emeklilik maaşlarının hesaplanmasında kullanılan katsayıların düşmesi, emekli maaşlarını da düşürmeye başladı. Emekli maaşlarının uzun vadede daha da düşmesi bekleniyor. Otomatik katılım sistemi de düşen emeklilik maaşlarını telafi edebilmek için getirildi. Ülkemizde asgari ücretin altında emekli maaşı alanlar var. Adı üstünde, asgari ücret, asgari koşullarda yaşamaya yeten bir ücrettir. Onun da altında olunca, yaşamak güçleşiyor.

İleriki yıllarda daha da düşeceği göz önünde bulundurulduğunda, emeklilik yılları için ek bir gelir elzem oluyor.

Bu yüzden günümüzde de birçok emekli, çalışma hayatını bırakamıyor. Ama insan belli bir yaşa kadar çalışabiliyor ve bir yerden sonra emekli maaşına mecbur kalıyoruz.

6.8 MİLYON KİŞİ

Bunun için bireysel emeklilik sistemi dünyanın diğer ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de çok önemli. 2003 yılında başlayan gönüllü bireysel emeklilikte şu anda 6.8 milyon kişi bulunuyor. Toplanan fon ise 62 milyar lira. Devlet katkısından da 9 milyar lira geliyor. İkisi toplandığında BES’te 71 milyar liralık bir birikim söz konusu.

Otomatik katılımda ise sekiz ayda 3.2 milyon kişi sisteme dahil oldu. Şimdilik sistemden cayma oranı yarı yarıya gibi. Sistemde kalanların oranı beklenenden az gibi görünüyor ama 14 yılda gönüllü BES’e katılan 6.8 milyon kişiyle kıyaslandığında hiç de az değil aslında.

Sistemde birtakım revizyonlar da söz konusu. Gündemde 18 yaş altına da bu imkânın sağlanması ve iki ay olan cayma süresinin biraz daha uzatılması var. Cayma demişken şunu hatırlatmakta fayda var: Cayma hakkı için tanınan süre iki ay. Ancak bu iki ay bittikten sonra da sistemden istediğiniz zaman çıkabiliyorsunuz. Ama nasıl oluştuğunu anlayamadığım “iki ayda sonra çıkılamıyor” gibi bir düşünce oluştu. Bu da çalışanlarda bir baskı oluşturuyor. Durum böyle değil, isteyen istediği zaman sistemden çıkabiliyor.

%25 KATKI ÇOK İYİ

BES şirketleri tarafında ise, sistemde işveren katkısının da olması gerektiği konuşuluyor. Dünyada bu sistem işveren katkısıyla başarıya ulaşmış durumda. Bunun yanı sıra, cayan katılımcının ancak iki sene sonra tekrar kabul edilmesi konusu var. Bu sürenin biraz daha öne çekilmesi isteniyor.

Otomatik ya da gönüllü, emeklilik yıllarında rahat etmek için bu gibi sistemler önem taşıyor, isteyen, birikimini başka yollarla da yapabilir tabi. Ancak, bireysel emeklilikteki %25’lik devlet katkısı başka hiçbir sistemde yok. Ayrıca otomatik katılımda bin lira da ek devlet katkısı yapılıyor.

Son olarak, özellikle gençlere şunu belirtmekte fayda var: Birikim yapmaya erken yaşta başlayın. Bu gibi sistemler, erken yaştakiler için büyük fayda sağlıyor.

26 yaşında BES’te para biriktirmeye başlayan bir kişi 56 yaşında emekli olana kadar 30 yıl para biriktiriyor. Bu kadar yılda damlasa da göl olur, bunu unutmayalım.

12 Eylül 2017

İlgili Haberler

AvivaSA’dan Türkiye’nin 10 yılı araştırması: %67, çocuklarının geleceğine garanti istiyor

AvivaSA, 10. yıl iletişim çalışmaları kapsamında “Türkiye’nin 10 Yılı” araştırması ile geçmiş ve gelecek 10 yıla ışık tuttu. Araştırmaya katılanların %67'si gelecek 10 yıl içinde “çocuklarının geleceklerini garanti altına almanın” ilk tercihleri olduğunu belirtti. Geçmiş 10 yıla ilişkin “Ah Keşke!” denen şey ise, en yüksek oranda (%34) “Keşke boş zamanlarımı daha dolu dolu geçirseydim” oldu. Araştırmada ayrıca, son 10 yıl içinde, Türkçe pop şarkısı ve şarkıcısı, Türk filmi, Türk dizisi, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu ve Türk sporcusu gibi alanlarda, Türk insanının en başarılı bulduğu isimlere de yer verildi. Tarkan, Kenan İmirzalıoğlu, Arda Turan, Ali Sunal isimleri ve Recep İvedik filmi ile Diriliş Ertuğrul dizileri ilk sırada yer aldı.

“Dünyanın yarısının kullandığı işletim sistemindeki güvenlik açıklarına dair rapor trende unutulur ve…”

Lloyd’s ve Cyence tarafından yayımlanan siber risk raporunda siber saldırıların mevcut sonuçlarını daha iyi anlamak için iki senaryo üzerinden ilerleniyor. İki senaryo da, siber saldırılara karşı alınan önlemleri sağlamlaştırabilmek için analistlerin hayal güçlerinin bir ürünü. Oldukça ilginç olan bir senaryoya göre, bir siber güvenlik analisti, içinde küresel piyasanın yarısı tarafından kullanılan bir işletim sisteminin güvenlik açıklarına dair raporu trende unutuyor. Bu rapor “derin web” üzerinden satışa çıkarılıyor. Birisi de sistemdeki açıkları kullanarak maddi kazanç sağlamak amacıyla raporu satın alınıyor.

Yazarlar