Timuçin Alpay

Değer kaybı hesaplama kriterleri (1)

SİGORTA Tahkim Komisyonu’na yapılan başvuruların yaklaşık %90’ı değer kaybı tazminat taleplerine ilişkindir. 2017 yılında  90 bin civarında değer kaybı talebi söz konusu olunca araç sahiplerinin duyarlılığının ne boyutta olduğunu kolayca anlayabiliriz.

Zararın talep edilmesinde duyarlılık artarken süreç içinde zararın hesaplama yöntemi ve ölçütleri konusunda farklı düşünceler ve uygulamalar ortaya çıkmıştır. Trafik poliçesi kapsamında talep edilen ‘’değer kaybı’’nın belirlenebilmesi için 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası Genel Şartları ekinde gösterilen ölçütler (kriterler) kullanılmaktadır.

14.5.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.5 “Kapsama Giren Teminat Türleri”kenar başlığı altında a bendinde “Maddi Zarar Teminatı”tanımlanırken, hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve “Zarar gören araçda meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır”biçimindeki ifadeden de değer kaybı zararlarının teminat içi olduğu Genel şartlar ile de açıkça belirlenmiştir.

Trafik Poliçesi Genel Şartlar A.5/1-a maddesine göre. “…Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir.”

KULLANILAN KRİTERLER

a. Aracın daha önce herhangi bir kazaya karışıp karışmadığı ve bu kazalar nedeni ile değer kaybı tazminatı alınıp alınmadığı.

b. Aracın km’si ve kullanım amacı,

c. Aracın hasar gören parçalarının neler olduğu ve bunların değer kaybına neden olup olmayacağı,

d. Teminat kapsamı dışında kalan hallerin bulunup bulunmadığı,

Değer kaybı hesaplamasında yukarıda yer alan kriterler ile aşağıda sayılan teminat dışı kalan haller bir arada göz önüne alınmaktadır.

  1.  Mini onarım ile giderilebilen basit kaporta plastik tampon/parça onarımları, cam, radyo/teyp, lastik, hava yastığı, jant, mekanik, elektik, elektronik ve döşeme aksamı hasarları,
  2.  Ana iskelet ve şaside hasar olmaksızın vidalı parçalarda yapılan onarım/değişim ile giderilebilen hasarlar, (Danıştay iptal etmiştir.)
  3.  Aracın kaza anındaki rayiç değerinin %25 ini aşan değer kaybı talepleri, (Danıştay iptal etmiştir.)
  4.  Kaza tarihi ile ihbar tarihi arasında araç üzerinde mülkiyet değişikliği olan araçlar ile ilgili talepler, (Danıştay iptal etmiştir.)
  5.  Çekme belgeli ve hurda belgeli işlem görmüş araçlar,
  6.  Kısa süreli kiralık araçlar, taksi, dolmuş, uzun süreli (bir yıl veya daha uzun süreli) kiralık araçlarda eksper tarafından hesaplanan değer kaybı tutarının %50’sini aşan talepler, test aracı, koleksiyon ve antika sayılan araçlardaki hasar sebebiyle yapılan değer kaybı talepleri, hususlarının tümüyle araştırılması gerekmektedir. (Danıştay iptal etmiştir.)

Danıştay 15. Dairesinin iptal ettiği ölçütler (kriterler) esas alınarak hesaplama yapılsa bile örneğin aracın kilometresi 165.000 km üzerinde ise formülasyon sonucu ortaya bir değer kaybı çıkmamaktadır.

Oysa haksız fiilden kaynaklanan zararlarda haksız fiil failinin zararın tamamını tazmin  zorunluluğu vardır. Bu nedenle davaya bakan hakem/hakimin tüm ölçütleri ve mevzuatı Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümleri bağlamında değerlendirmesi gerekmektedir.

Önümüzdeki sayıda değer kaybı hesaplama formülasyonunu anlaşılır biçimde aktarmaya çalışacağım.

2 Ekim 2018

İlgili Haberler

Yazarlar