Amerika’yı 11 Eylül 2001 gününü mahşer yerine çeviren İkiz Kuleler saldırısında toplam 2 trilyon dolarlık ekonomik kayıp yaşandı. Etkilerini bütün dünyanın ağır bir biçimde hissettiği bu saldırıların sigorta sektörüne maliyeti içinse 40-55 milyar dolar arasında tahminler yapılıyor. Hasar 10 yıl geçmesine rağmen hâlâ net olarak bilinmiyor.
11 Eylül 2001… Sadece iki uçak yalnız Amerika tarihinde değil dünya tarihinde bir dönüm noktası oluşturmaya yetti. Amerika’da Dünya Ticaret Merkezi olarak bilinen İkiz Kuleler’e düzenlenen terör saldırısında yapımı 6 yıl 8 ay süren iki bina 1 saat 42 dakikada yıkıldı. 4 milyar dolara sigortalanan İkiz Kuleler’in yıkılmasından sonra sadece enkazın temizleme masrafının bile 1 milyar dolar olduğu açıklandı. 230 gün boyunca enkazda insan arama kurtarma çalışmaları yapıldı. Bu olay nedeniyle psikolojik tedavi görenlerin oranında yüzde 200 artış oldu ve New York’ta tahmini psikolojik sorun yaşayan kişi sayısı minimum 422 bine ulaştı. Saldırı birkaç dakika sürdü ama çıkan yangınlar 99 gün boyunca söndürülemedi. Amerikan halkı bu saldırıdan öyle büyük bir hınçla doldu ki CIA’ye iş başvurusunda bulunanların sayısında yüzde 50 artış kaydedildi. Manhattan’da saldırılar sonrası alkol tüketiminde yüzde 25, sigara tüketiminde yüzde 10 ve uyuşturucu tüketiminde 3.2 artış oldu.
2 TRİLYONLUK EKONOMİK KAYIP İşin bir de ekonomik boyutu var ki dünyanın en güçlü ekonomilerinden biri olan Amerika’nın ciddi bir darbe almasına neden oldu. İkisi İkiz Kuleler’e, birisi Pentagon’a, biri de Pensilvanya Shanksville’e olmak üzere saldırılarda kullanılan 4 uçak 385 milyon dolar değerindeydi ve Amerika’ya 2 trilyon dolarlık toplam ekonomik kayıp yaşattı. Saldırıların ilk haftasında Amerikan borsaları 1.4 trilyon dolar zarara uğradı. New York borsası saldırılar nedeniyle 6 gün kapalı kaldı ve saldırılardan sonra New York şehrinin sadece bir aylık ekonomik kaybı 105 milyar dolar olarak açıklandı.
SİGORTALI HASAR 40 MİLYAR DOLAR Canı yanan sigortaya koşarak derman bulmayı düşünemedi belki uzunca bir süre. İnsanların yaşadığı psikolojik travmalar saldırının üstünden 10 yıl geçse bile atlatılamadı. Bu nedenle sigorta sektörü insanların yaralarına yeteri kadar derman olamadı belki ama yine de yaklaşık 40 milyar dolarlık sigorta ödemesi gerçekleştirerek sigortanın önemini bir kere daha gözler önüne serdi. Bazı kaynaklara göre bu tutar 50-55 milyar dolar seviyelerinde. 11 Eylül sadece bu zamana kadarki en büyük katastrofik hasar değil, aynı zamanda en karmaşık hasarı yarattığı da söylenmekte. Sigorta şirketleri konut ve oto hasar tazminatlarını kısa sürede ödedi ancak ticari ve sorumluluk hasarlarını belirlemenin oldukça zor olduğu açıklandı. 11 Eylül saldırıları dünya sigorta piyasalarını kısa vadede ödenen büyük tazminatlar, reasürans piyasalarında fiyat artışları ve terörizm riskinin sigortalanabilirliği açısından doğrudan etkiledi. Açıklanan rakamlara göre dünya sigorta pazarının Dünya Ticaret Merkezi’nde yaşanan felaketten dolayı kaybı 40 milyar dolar. Bunun yanı sıra sermaye piyasalarında turizm ve havacılık endüstrisi de dolaylı olarak birçok yara aldı. Amerika havayollarının yolcu taşıma kapasitesi, iflas eden birçok havayolu firması nedeniyle, yüzde 20 azaldı. 11 Eylül’den önce havacılık sektöründe kullanılan 1000 uçak, şirketlerin iflas etmesi nedeniyle Arizona çölündeki hangarlarda park edildi. Amerika havacılık sektörünün sadece 2001 yılında toplam zararının 11 milyar doları geçtiği açıklandı. Hükümet bu sektöre vergi indirimi ve zarar tazmini gibi amaçlarla 15 milyar dolar yardım yaptı.
ŞİRKETLER GELİRLERİNİN YÜZDE 2’SİNİ KARGO GÜVENLİK MASRAFLARINA ÖDÜYOR Saldırıların bir başka dolaylı etkisi de taşımacılık sektöründe görüldü. Amerika’da artırılan güvenlik önlemleri nedeniyle kargo gönderimlerinde şirketler, gelirlerinin ortalama yüzde 2’sini güvenlik masraflarına ödemek zorunda kalıyor. Kargo sektörünün saldırılardan sonra yavaşlaması ve daha fazla formalite uygulanmaya başlanmasının da yatırım ve ticareti doğrudan etkilediği belirtiliyor. Amerika’nın 11.7 trilyon dolar olan ekonomisinin yüzde 2’sinin kargo güvenliğine harcandığı düşünüldüğünde yaşanan bu gelişmelerin sektöre 234 milyar dolar zarar getirdiği anlaşılıyor. Stanford Üniversitesi’nin yaptığı bir araştırmaysa 11 Eylül saldırıları dolayısıyla bir milyonu aşkın insanın işinden olduğunu ortaya koydu. Araştırma sonuçlarında saldırılardan sonraki 4 ay boyunca Amerika’nın 12 trilyon dolar olan GSMH’sının yüzde 3 oranında yatırım kaybına uğradığı da yer alıyor. İkiz Kuleler’e düzenlenen saldırının bu zamana kadarki en büyük katastrofik hasarı yaratmasının yanı sıra en karmaşık hasarı da meydana getirdiği söyleniyor.
