Emeklilik yılları düşünülenden çabuk gelecek

Günümüzde emeklilik maaşları bir hayli yetersiz. Öyle ki, birçok emeklinin maaşı asgari ücretin altında. Yani, günümüzde emekli olmak zor. Günümüzde zor diyoruz, peki gelecekte nasıl olacak?

Daha da zor olacak.

Geçtiğimiz yıl SGK tarafından 426 bin kişiye emekli maaşı bağlanmış. Bu yılın ilk altı ayında ise 238 bin kişiye aylık bağlanmış. Bu rakamların içinde malullük maaşı alanlar da var. Ancak büyük kısmını bizim emekli maaşı dediğimiz yaşlılık maaşları oluşturuyor. Toplamda SGK’dan gelir ve aylık bağlananların sayısı 12 milyona kadar çıkmış görünüyor.

Bir toplum, senelerce çalışıp ülkeye ekonomik değer katan fertlerine rahat yaşayabilecekleri emekli aylığını vermekle elbette yükümlüdür. Ekonomisi gelişmiş ülkelerin emeklilerini görüyoruz; emeklilik dönemlerini belki de hayatlarının en keyifli yılları olarak geçiriyorlar, çünkü sosyal güvenlik sisteminden ve kendi özel emekliliklerinden aldıkları maaş toplamıyla dünyayı gezebiliyorlar.

Bizde aynı durum maalesef geçerli değil. Hatta emeklilerimizin ciddi bir kısmı, emekli maaşları yetmediği için çalışma hayatından çıkamıyor. Peki bu durum ileride, yani bugünün gençleri emekli olunca iyileşecek mi? Maalesef hayır. Emekli maaşı bağlama oranları üç kategoride değerlendiriliyor: 2000’den önceki çalışma dönemi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası çalışma dönemi… 2008’den sonraki çalışma dönemi için alınacak emekli maaşı en düşük katsayıyla hesaplanıyor. Bu yüzden 2008’den sonra çalışma hayatına giren geleceğin emeklileri bugünden daha da düşük maaş alacak. Üstelik, günümüzün gençleri, emekli olmak için anne ve babalarından daha uzun yıllar çalışmak zorunda kalacaklar. Yani hem daha çok çalışacak hem de daha az emekli maaşı alacaklar.

Dönüp dolaşıp yine geliyoruz bireysel emeklilik sistemine (BES). Bugün 7 milyona yakın kişi gönüllü olarak BES’e girmiş durumda. Bu yıl başlayan yeni otomatik katılım sisteminde ise yaklaşık 3.5 milyon kişi bulunuyor. Yani BES’in toplamda 10 milyonun üzerinde katılımcısı var.

Emekli olmak için önlerinde uzun yıllar olduğu düşünüldüğünde, gençler BES’te de uzun dönem kalmaları gerektiği gerçeğini göz ardı etmemeliler. Bu sistem matematiğe ve iyi bir finansal yönetime dayanıyor: Ne kadar para yatırırsanız, toplamda o kadar paranız olur. Biriken paranızı ne kadar iyi yönetirseniz, o kadar kazancınız olur. Bunun için de finansal okuryazarlık gerekli elbette. Yani, dünyada ve ülkemizdeki olaylarla ilgilenmek, ekonominin dilinden anlamak, piyasa koşullarını takip etmek, finansal enstrümanları tanımak…

Tüm bunların sonucunda, bugün gençler için emeklilik çok uzak bir gelecek gibi görünüyor olabilir ve yeteri kadar önemsenmeyebilir. Onların anne ve babaları için de öyleydi ama tahminlerinden daha çabuk geldi emeklilik dönemi. Şimdiki gençler için de öyle olacak. Bu yüzden tavsiyem, fırsat bulduklarında, bireysel emeklilik gibi uzun vadeli ve devletin herkese %25 katkı yaptığı bu sisteme katılmaları yönünde olacak.

5 Aralık 2017

İlgili Haberler

Yazarlar