19 Ocak 2012 tarihli Resmi Gazete’de Maliye Bakanlığı’nca yayımlanan 116 Seri No’lu KDV Genel Tebliğinde  Katma Değer Vergisi (KDV)  ile ilgili hususlarda bazı düzenleme ve açıklamalar yapılmış olup, bunlardan bir tanesi sigorta şirketlerini yakından ilgilendirmektedir.
Bilindiği üzere, sigorta şirketleri  sadece sigortacılık değil (taşınır- taşınmaz mal satışı, kira geliri gibi) tüm işlemleri dolayısıyla Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) mükellefi olduğundan   KDV mükellefiyetleri bulunmamaktadır. (KDV Kanunu’nun 17/4-e maddesi) 116 No’lu Genel Tebliğle yapılan düzenleme öncesinde;  sigorta şirketlerinin KDV’li olarak aldıkları malları iade etmelerinde (satıcı firmada) KDV’nin düzeltilmesi açısından tereddütler  oluşmaktaydı. Söz konusu genel tebliğ ile konuya ilişkin  olarak özetle aşağıdaki düzenleme yapılarak bu tereddütler giderilmiştir:
Sadece BSMV kapsamındaki işlemleri yapanlar,  KDV’li olarak fatura vb. belge ile satın aldıkları malları kısmen ya da tamamen iade ettiklerinde  dekont ya da benzeri bir belge düzenleyeceklerdir. İadeye yönelik olarak düzenlenen bu belgede   mal alış faturasının tarih ve no’su ile iade edilen kısma ilişkin  tutar (KDV’li olarak)  gösterilecek olup belgeye, “İşbu belge 116 Seri No.lu KDV Tebliğinin 3. bölümüne göre iade edilen mallara ilişkin olarak düzenlenmiştir. % … KDV dâhildir.” açıklaması yazılacaktır.
Söz konusu  iadeyi yapan KDV dahil tutarı hasılat yazarken, malın iade edildiği firma da mal bedeli içindeki KDV tutarını iç yüzdeyle hesaplayarak indirilecek KDV olarak dikkate alacaktır. (Malı iade eden firmanın KDV beyannamesiyle anılan iade belgesindeki KDV’yi beyan etmesi söz konusu değildir)
Sadece BSMV kapsamında işlem yapanların fatura vb. belgeler ile KDV’li olarak temin ettikleri hizmetlerle ilgili olarak, hizmetin ifasından kısmen ya da tamamen  vazgeçilmesi ya da hizmetin gerçekleşmemesi gibi durumlarda da KDV düzeltmesi yukarıda belirtilen mal iadelerinde belirtildiği belge düzenlenerek sağlanacaktır.
Genel tebliğin düzenlemeleri hakkında aşağıdaki görüşlerimizi de ifade etmek istiyoruz:
Tebliğde her ne kadar belirtilmiş olmasa da;  mal iadesi değil de (mal alışından sonra) fiyat indirimi söz konusu ise kanaatimizce yine aynı şekilde hareket edilmesi uygun olacaktır.
“Dekont”  Vergi Usul Kanunu’nda (VUK) geçen bir belge olmamakla birlikte Maliye Bakanlığı’na kanunla verilen yetkiye istinaden 243 Sıra No’lu  VUK Genel Tebliği ile bankaların her türlü mal ve hizmet satışlarında fatura yerine geçen belge olarak kabul edilmiştir. Ancak, sigorta şirketleri için bu düzenleme geçerli olmadığından sigorta şirketlerinin mal ve hizmet iadelerinde fatura düzenlemelerinin uygun olacağını düşünüyoruz.
Tebliğde ayrıca belirtilmemiş olmakla  birlikte, iade edilen malın miktarının da  iade faturasında gösterilmesinde fayda bulunmaktadır.  Hatta, iade edilen malın nakliyesinin sevk irsaliyesine bağlanması da kanaatimizce gereklidir.
Sigorta acente ve brokerlerinin 116 No’lu KDV Genel Tebliğinin yukarıdaki düzenlemesi kapsamına girip girmediği hususunda net bir açıklama bulunmamaktadır. Sigorta aracılarının sigorta şirketleri gibi BSMV mükellefiyeti bulunmamaktadır. Aracı komisyonları  esasında  poliçe  primi içinde BSMV’ye tabi tutulmaktadır. Bu nedenle de KDV’den istisna edilmiştir. Ancak, sigorta acentesi ve brokerler tarafından işletmelerine ait taşınır ve taşınmazların satışı  ve sigorta muamelelerine ilişkin olanlar dışındaki hizmetleri KDV'ye tabidir. Aracılar, bu işlemleri arızi olarak yapıyorlarsa bir defaya mahsus KDV beyannamesi vereceklerdir. 116 Seri No’lu KDV Genel Tebliğindeki  “Sadece BSMV kapsamındaki işlemleri yapanlar” ifadesi  sigorta aracılarının yukarıda anlatılan durumlarından dolayı tebliğ  kapsamına girmeyecekleri düşüncesini aklımıza getirmektedir. Kanaatimizce, vergi idaresinin bu konuya açıklık getirmesi gereklidir.