Gönüllü BES’i unutmayalım

Otomatik Katılım kelimesi artık hafızalarda iyiden iyiye yer etti dersek yanılmayız herhalde. 1 Ocak 2017 tarihi itibarıyla özel sektörde faaliyet gösteren ve 45 yaş altındaki 100-250 çalışanı bulunan şirketler de sisteme dahil olmaya başladı. Bu kademede sisteme giriş yapacak çalışan sayısının 1.5 milyon civarında olduğu ifade edildi. Bakalım 2 aylık cayma süresi sonunda sistemin büyüklüğü nereye ulaşacak? Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerine göre ilk iki kademe itibarıyla sistemde 2 milyon 522 bin çalışan ve 593 milyon liralık bir fon büyüklüğüne ulaşıldı. Söz konusu katılımcı sayısı hakkında başarısız olunduğu, sistemin daha cazip hale getirilmesi gerektiği yönünde birçok haber ve yorum okuyoruz. Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek de otomatik katılımda çıkış oranlarının fazla olduğu yönlü eleştirilerde bulunarak, sistem genelinde cayma oranını azaltmak için bir çalışma yürüttüklerini ifade etti.

6 ayda 180 bin katılım
Otomatik Katılım konusu gündemdeki yerini korumaya devam ederken, 2003 yılında hayatımıza giren “Gönüllü BES”i ise sanki biraz unuttuk. 2017 yılına hızlı giriş yapan ve son 3 yıldaki 500 bin ila 1 milyon arasında yıllık yeni katılımcı sayısını bu yıl da yakalayabileceğini düşünmeye başladığımız Gönüllü BES’te katılımcı sayısı yarı yılda 180 bin gibi, belki de büyük bir hayal kırıklığı yaratabilecek bir seviyede kaldı. Geçen yılın ilk 6 ayındaki katılımcı sayısı 320 bin olduğu düşünüldüğünde Gönüllü BES’te ciddi bir kan kaybı yaşanıyor. Katılımcıların fon tutarı ise devlet katkısı ile birlikte 23 Haziran 2017 tarihi itibariyle 60 milyar 551 milyon lirayı aştı.
Zaman zaman dile getirdiğimiz gibi BES ülkemiz için önemli bir başarı hikayesidir. Bu nedenle de “Yaptık oldu” denilebilecek bir sistem değildir. Mutlaka dünyadaki ve ülkemizdeki gelişmelere paralel olarak güncellenmeli ve geliştirilmelidir. Hızla yaşlanan dünya nüfusu düşünüldüğünde BES’i daha cazip hale getirmek gündemin ana maddesi olmalıdır. Bu yönde Avrupa Birliği ülkelerinden yeni bir atılım geldi. Avrupa Birliği (AB), vatandaşlarının daha fazla birikim yapabilmeleri için bütün üye ülkelerde benzer ve düşük riskli bir bireysel emeklilik sistemi (BES) kurmaya hazırlanıyor. Bu kapsamda AB Komisyonu, “Avrupalı BES” kurulması yönünde düzenleme teklifini açıkladı. Buna göre vatandaşlar, kurulacak yeni BES’e vergi ödedikleri AB üyesi ülkelerde katılabilecekler. Bu ürünü, sigorta şirketleri, kurumların emeklilik programları, yatırım firmaları, varlık yöneticileri ve bankalar sunacak. Sisteme işsizler ve öğrenciler de katılabilecek. Halen Avrupa’da 25-59 yaş arası 67 milyon kişi (%27) bireysel emeklilik sistemi içinde bulunuyor. Hızla yaşlanan Avrupa bu yönde proaktif davranırken, 2050 yılında bizim de yaşlı bir ülke olacağımızı düşünürsek biz neden başarı hikayelerimize yenilerini eklemiyoruz?

Yakup Sayar’ın 12 Temmuz tarihli Vatan Gazetesi’ndeki Yazısıdır.

12 Temmuz 2017

İlgili Haberler

Yazarlar