Mehmet Muratoğlu

İş yerindeki yalnızlığın  işten ayrılmaya etkisi!..

İşletmelerde, çağdaş yönetim anlayışı uygulamalarına geçiş yaşanırken, çalışanları bekleyen en rahatsızlık verici durumun “Tükenmişlik sendromu” olduğunu daha önceki yazılarımda da belirtmiştim. Günümüzde çalışanların motivasyonunu etkileyen, onları aşırı yorgunluk ve bitkinlik duygusuna sokan, kariyer hedeflerinden uzaklaştıran, hırs ve idealizm kaybı yaşatanın “Tükenmişlik sendromu” olduğunu buradan anlatmaya çalışmıştım. Bireylerdeki duygusal tükenme, beraberinde duyarsızlaşmalarına neden olmakta ve düşük başarı hissi, kişilerce yoğun yaşanmaya başlamaktadır. Bunun sonucunda da, kişiler başarısızlık duygularına son vermek amacıyla işten ayrılma niyetine girmektedirler. Mevcut bu bulguların yanı sıra, başka bir durumun daha kişilerin işten ayrılma niyetlerini etkilemektedir. Bu duruma da “İş yerinde yalnızlığın, işten ayrılma niyetine etkisi” denmektedir.

Kişinin arzu ettiği sosyal ilişki düzeyine erişememesi nedeniyle maruz kaldığı, rahatsızlık veren psikolojik bir durumu gösteren bu yalnızlık düzeyi, bireyin sadece genel yaşamıyla sınırlı kalmayıp, iş yerinde de artan bir şekilde hissedilmektedir. Bazı zamanlar, kişi genel yaşantısında bu sorunla karşılaşmazken, iş yerinde sosyal ortamdan uzak kalması nedeniyle kendisini yalnız hissedebilir. Bilim insanları, iş yerinde yalnızlığı, kişinin arzu ettiği ile yaşadığı (mevcut) ilişkiler arasındaki olumsuz farklılık ve bu farklılığı giderme gücünden yoksunluk sebebiyle ortaya çıkan bir durum olarak tanımlamaktadır. İş yeri verimliliğinin çalışanlar arasında sağlıklı ve güçlü ilişkilerin varlığına bağlı olduğu tartışılmaz bir örgütsel kavramdır. İş yaşamında en gerekli olan arkadaşlık sevgisi kişileri yalnızlıktan uzaklaştırarak, çalıştığı yere olan aidiyetlik duygusunu artırır.

Ancak çalışanların çoğu için sosyal bir çevrede olmak, sosyal yoksunluk ve yalnızlık hisleriyle baş edebilmek için yeterli bir ortamın sağlandığı anlamına gelmemektedir. Bundan dolayıdır ki, iş yerinde yaşanan yalnızlık, genel yalnızlıktan farklı olarak, sadece iş ortamında etkin olabilmektedir. Bir başka ifadeyle günlük yaşamında sosyal açıdan doyurucu ve yalnızlık hissetmeyecek sağlıklı ilişkileri olan bir kişi, iş ortamında sosyal ilişkiler kurmak amacıyla gerçekleştirdiği sosyal çabalarında sıkıntılar yaşayabilmektedir. Bu durum da çalışanın, iş yerinde gittikçe yalnızlaşan ve bulunduğu ortamdan dışlanmış, yalnızlık ve dışlanmışlık duyguları yaşamasına neden olabilmektedir.

Peki, yaşanılan bu durum, işyerindeki çalışanlar üzerinde tam olarak nasıl bir etki yaratmaktadır? Yapılan araştırmalar sonucunda, iş yerindeki yalnızlığın, çalışılan organizasyona olan bağlılığa, güvene, yaşanılan iş stresine, iş doyumuna ve iş performansı üzerine etkileri olduğu görülmüştür. Çalışanların işyeri bağlılığı, beklenilen bir tutum olmakla beraber, onların yalnızlık hissetmeyeceği ve aynı zamanda bulunduğu organizasyonun amaç ve değerlerine en yüksek seviyede bağlı, birer davranış içinde olmaları gerekmektedir. Organizasyon içinde yalnızlık hisseden çalışanların, bu yukarıda saydığımız tutumları göstermeleri olanaksızdır. Bunun sonucunda hissedilmeye başlanılan işten ayrılma duygusu, bir müddet sonra işten ayrılmayla sonuçlanan bir niyete dönüşmektedir. Hepimiz biliyoruz ki işten ayrılma niyeti, çalışanın işletmede kalma konusunda olumsuz bir karar vermesi sonucu olarak tanımlanmaktadır. İşten ayrılma niyeti, ayrılma kararını iki şekilde etkilemektedir. İşten ayrılma niyeti organizasyon yapıları açısından sadece işten ayrılma davranışına yol açması nedeniyle değil, örgütsel ve bireysel olumsuz etkileri nedeniyle de önemlidir. İşyerlerindeki donanımlı çalışanların işten ayrılmalarıyla sonuçlanan eylemleri, kurumsal sermayenin en büyük kaynağı olan entelektüel sermayede azaltıcı bir etki yaratacağı da ayrı bir gerçektir.


MEHMET MURATOĞLU
mehmet@etkinyonetim.com

3 Kasım 2017

İlgili Haberler

Yazarlar