Eşber Erülgen

İstanbul’un tarihi anıtları (2)

SELİMİYE KIŞLASI

III. SELİM tarafından kurulan düzenli ordu Nizam-ı Cedid askerleri için 1794-1799 arasında ahşap kışla yaptırıldı. 1807’de ayaklanan yeniçeriler kışlayı yaktılar. Yeniçeri Ocağını kaldıran Sultan II. Mahmut büyük bir askeri kışla inşa ettirdi. II. Abdülmecit döneminde önemli yenileme ve eklemeler yapıldı. Selimiye Kışlası başta Selimiye Camii olmak üzere kitaplık, hamamlar, basımevi, değirmen, has fırın, ahırlar, talimgah, teçhizat ambarları, erzak depoları, dükkanlar ve ızgara planlı bir yol sistemine sahip külliye olarak tasarlanıp, uygulandı. Marmara Denizi’ne bakan güney cephesi 275, diğer cephesi 205 metre uzunluğunda olan kışla dikdörtgen avlu içerisinde yer alan üç katlı kagir kanatlardan oluşuyor. Yapının dört köşesinde yedişer katlı kuleler yer almaktadır.

Kırım Savaşı sırasında burada yaralılara hemşirelik yapan Florence Nightingale anısına, kaldığı oda aynen o günkü haliyle korunmaktadır.

Türkiye’nin en görkemli binalarından biri olan kışlanın aslına uygun şekliyle yenilenmesi için anlaşmalar ilgili kurumlar arasında imzalandı.

NARMANLI HANI

1831’de İtalyan mimar Giuseppe Fossati tarafından inşa edilen Narmanlı Han, İstiklal Caddesi üzerinde, Taksim’den Tünel’e giderken sağ tarafta yer alır. Yapıldıktan sonra uzun yıllar Rus elçilik binası olarak kullanılmıştır. Elçilik başka yere taşındıktan sonra bir müddet konsolosluk büroları burada hizmet vermeyi sürdürdü. 1933’te bina Avni Narmanlı ve Sıtkı Narmanlı adlı iki tüccar tarafından satın alındı. Eminönü’ndeki işyerlerini buraya taşıyan Narmanlı kardeşlerle birlikte onların adıyla anılmaya başlayan handa halıcı, antikacı, noter ve konfeksiyoncuların yanı sıra zamanla heykeltıraş, ressam ve yazarlar da yer kiralamaya başlar. Narmanlı Han, 1950’lere kadar Bedri Rahmi Eyüboğlu, Aliye Berger, Tatyana Moran, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın çalışma ve yaşama mekânı oldu.

İstanbul kültür hayatının anıtsal yapılarından olan Narmanlı, son yıllarında bakımsız kalarak iyice yıprandı. 2014’te iş dünyasından iki ortak tarafından satın alınan binada restorasyon çalışmalarına başlanmak üzere etrafı çevrildi.

Hürriyet yazarı Ertuğrul Özkök, Beyoğlu Belediye Başkanının delaleti ile inşaata girip gezmiş ve “içeride bambaşka bir dünya oluşmuş. Güzel bir restorasyon uygulanmış. Çok güzel restoran mekânları yaratılmış. Avluya, bu mekânda yaşamış olan Aliye Berger, Bedri Rahmi Eyüpoğlu ve Ahmet Hamdi Tanpınar’ın heykelleri konulacak” gibi methiyeler yazmışsa da, “bu tarihi eserin bir beton yığınına dönüştürüldüğü” gibi tenkitler de çoğunlukta.

Mor salkım ağaçlı ve çiçekli bahçesini, apartman bölümü sakini bir hanımefendi ve ablasının beslediği sayısız kedileri, işyeri bölümünde Ermeni gazetesi Jamanak ile bir noterin faaliyet gösterdiği dönemi, ben de hatırlıyorum. Ama en azından aslına benzer yaşatılacağı ve AVM akımına kurban gitmediği için çok memnunum.

Ziraat Bankası Karaköy binası


esberulgen@ttmail.com

 

 

3 Ekim 2017

İlgili Haberler

Yazarlar