Fazıl Karaman

Kâr payı avansı dağıtımı

ANONİM ve limited şirketler ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler; ilgili yıl kârından dağıtılacak kâr payına mahsup edilmek üzere dönem içinde (3, 6 ve 9 aylık) ara dönemlerin finansal tablolarına göre oluşan kârlar üzerinden kâr payı avansı dağıtabilmektedir.

Avans kâr payı dağıtımına ilişkin usul ve esaslar (S.P.K.’ya tabi olmayan şirketler açısından) Ticaret Bakanlığınca yayımlanan Kâr Payı Avansı Dağıtımı Hakkında Tebliğ’de belirtilmiştir.  1 Eylül 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ ile söz konusu tebliğde bazı değişiklikler yapılmıştır. Yapılan değişikliklerle; imtiyazlı pay sahiplerine kâr payı avansı ödenmesi mümkün hale gelmiştir. Ortaklıkları nedeniyle dağıtılacak kâr payı avansı hariç olmak üzere yönetim organı üyelerine ve sözleşmede ortaklar dışında kâra katılması öngörülen diğer kimselere kâr payı avansı ödenememektedir.

Avans kâr payı dağıtılan dönem sonunda zarar doğmuşsa yada dönem kârı dağıtılan avanstan az olarak gerçekleşmişse, tebliğe göre; genel kanuni yedek akçeler ve serbest yedek akçeler bu zararın kapatılmasında kullanılacak, artan kısım dağıtılan avans kâr payından indirilecek, buna rağmen avanstan kapatılamayan kısım kalırsa bu tutarlar ortaklarca şirkete iade edilecektir. Tebliğde yapılan değişiklikle bu bölümden “genel kanuni yedek akçeler”ifadesi çıkarılmıştır. Buna göre, dönem sonunda sadece serbest yedek akçeler bu şekilde kullanılabilecektir. (Serbest yedek akçe; genel kanuni yedek akçelerin sermayenin veya çıkarılmış sermayenin yarısını aşan kısmı ile Kanun ve sözleşme gereği ayrılanlar dışında genel kurulca ayrılmasına karar verilen yedek akçeleri ifade etmektedir.)

Değişiklik tebliği ile; tebliğ ekindeki “Kâr Payı Avansı Tutarının Hesaplanmasına İlişkin Tablo”yeniden düzenlenmiştir.

Taşınmaz ve iştirak satış kazancı istisnası gibi dönem kazancı içinde yer almakla birlikte, takip eden yılda bu kazançtan çıkarılarak bilanço pasifinde fona alınması gereken tutarların kâr dağıtımına konu olması mümkün bulunmadığından, avans kâr payı dağıtımı hesaplamasında bu hususun da dikkate alınması gerektiği kanaatindeyiz.

Öte yandan, konunun vergisel yönü ise 1 Seri No’lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin 6 ve 7 No’lu Tebliğler ile değiştirilmiş “15.6.6.”bölümünde açıklanmış durumdadır. Avans kâr payının serbest yedek akçelerle de kapatılamayan ve ortaklarca şirkete iade edilmesi gereken kısmı vergisel açıdan ortağa borç para kullandırılması olarak değerlendirilmektedir. Bunun sonucunda da, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükümlerine göre bu tutara emsallere uygunluk ilkesine göre faiz hesaplanması gerekmektedir.

Avans kâr payı dağıtımı yapan şirketler, dağıtılan kâr payları üzerinden elde edenin hukuki niteliğine göre vergi kesintisi yapacaktır. Kesilen vergiler, avans kâr payı dağıtımının yapıldığı aya ait muhtasar beyanname ile beyan edilecektir. Avans kâr payı dağıtımında kurum ortakları açısından elde etme, kurumun yıllık safi kazancının kesinleşip, kârın nakden veya hesaben dağıtıldığı, diğer bir ifadeyle avansın, kâr dağıtım kararı uyarınca dağıtılan nihai kârdan mahsup edildiği tarihte gerçekleşecektir. Şu kadar ki; bu süre, ilgili hesap dönemine ilişkin beyannamenin verilmesi gereken tarihi içeren hesap döneminin sonunu geçemeyecektir.

Örneğin; 2018 yılı içinde 3., 6. ve 9. aylık dönemler itibarıyla dağıtılan avans kâr payları üzerinden dağıtımın yapıldığı aylarda (tam mükellef kurumlara ödenenler hariç) vergi kesintisi yapılacak ve ilgili aylara ait muhtasar beyannameler ile beyan edilecektir. Ortaklar açısından elde etme ise; şirketin yıllık safi kazancının kesinleşip, (2019 yılında yapılacak 2018 yılına ait genel kurul kararına göre) kârın nakden veya hesaben dağıtıldığı diğer bir ifadeyle avansın, kâr dağıtım kararı uyarınca dağıtılan kârdan mahsup edildiği 2019 yılında gerçekleşecektir.

2 Ekim 2018

İlgili Haberler

Yazarlar