Teknoloji devlerinin ‘SAĞLIK’ iştahı sigortacıları da endişelendiriyor

Amazon, Apple, Google ve Uber gibi, girdikleri sektörlerde yıkıcı etki yaratan teknoloji devleri gözlerini trilyonlarca dolarlık sağlık sektörüne dikmiş durumda. Sağlık ile iç içe olan sigorta sektörü de, devlerin hedefleri arasında bulunuyor.

ABD basınında en çok yer bulan konularından biri sağlık sigortası. Tarafların sağlık sigortası üzerinde nihai bir sonuca ulaşamaması, şirketlerin bu konuda kendi çözümlerini oluşturmalarına neden oluyor. Bu şirketlerin başında da inovasyon avcısı teknoloji şirketleri geliyor. Sağlık tarafındaki başlıca sorun fiyatlandırma olduğu için Silikon Vadisi müdavimleri Amazon, Apple, Google ve Uber artan fiyatlar ve düşen memnuniyet ile boğuşan sektöre teknoloji sayesinde düşük işletim maliyetleri ile “yıkıcı”bir giriş yapmaya hazırlanıyor.

 

HEDEFTE SAĞLIK VAR

Amazon, JPMorgan Chase ve Warren Buffet ile anlaşarak, çalışanlarına uygun primlerle sağlık sigortası vermek için düğmeye bastı. Apple da çalışanlarına sağlık hizmeti sağlamak için sağlık sigortası vermek yerine şirket bünyesinde sağlık klinikleri açmayı planlıyor. Google’ın çatı şirketi Alphabet ise Verily adı altında ABD’nin düşük gelirliler için bir nevi tamamlayıcı sağlık planı olan Medicaid pazarına girmeyi hedefliyor. Ülkemizde çok konuşulan Uber ise gözünü sağlık taşımacılığına, yani ambulanslara dikmiş durumda.

Sigortacıların paniklemesi için henüz çok erken, ama büyük teknoloji şirketlerinin özellikle sağlık tarafındaki iştahını görmezden gelmek akıllıca gözükmüyor. Sağlık poliçesinin Amazon üzerinden alındığı, doktora Apple kliniklerinde gidilen, Google’dan emekli olunan ve ambulans yerine Uber çağıracağımız günler bizi bekliyor olabilir.

Teknoloji devlerinin sigortacılığı tamamen ele geçirmesi için henüz erken olsa da, bu yönde kıpırdanmalar hissediliyor. Çağımızın en ileri görüşlü ve yıkıcı şirketleri gözlerini sağlık sistemine ve dolayısıyla sağlık sigortasına dikmiş durumda. Teknolojinin uzmanları sektörümüze baktıkları zaman yönetimsel alandaki boşlukları, verimli olmayan süreçleri ve müşteri memnuniyetindeki eksiklikleri hemen görebiliyorlar. Onlar için bu büyük bir fırsat.

 

Finansal hizmetler veren Standard & Poor’s yöneticisi Bob Schulz konu hakkında şunları söylüyor: “Sonuç olarak, hiçbir şey bir anda değişmeyecek. Ama bir yıl önce teknoloji devlerinin konuyla bu kadar ilgili olabileceğini tahmin edemezdik. Geleneksel olmayan bazı oyuncuların sağlık tarafındaki iştahının nedeni sektörün çok büyük olması. Sektörün boyutu devlerin ilgisini çekiyor. İnanıyorum ki, teknoloji şirketlerinin ilgisiyle beraber sektör iyi bir yönde dönüşür.”

 

Saydığımız şirketler en azından şimdilik birbiriyle direkt olarak rekabet halinde değil. Bazıları sadece kendi içlerinde, kendi çalışanlarına daha iyi sağlık hizmeti vermeye çalışıyor. Diğer grup, var olan sağlık sigortası şirketleriyle anlaşmalar imzalıyor. Başka bir grup ise, yeni bir sektörde devlere kafa tutmak için düğmeye basmış durumda.

Genel çerçeveye baktığımızda ise, bu girişimlerin sağlık hizmetinden gıda zincirlerine, sigortadan temel bakım ve hatta ulaşım hizmetlerine kadar ulaştığını görüyoruz. Buradaki ortak nokta ise, tüm girişimlerin ücretleri düşürmeyi hedeflemesi. Bazı şirketler bu hedefi daha verimli bir iş süreci yaratarak başarmayı, bazıları ise genel sağlık seviyesini artırarak ya da sadece fiyatları kırarak ücretleri düşürmeyi hedefliyor. Tabii, sağlıkla ilgili her konuda olduğu gibi, işler o kadar da basit değil.

 

BEKLENDİĞİ KADAR  KOLAY OLMAYABİLİR

Dünyada, girdiği sektörleri baş aşağı eden yıkıcı şirketler bulunuyor. Bunlardan biri Amazon. Amazon, ürün seçimi, fiyatlarda şeffaflık ve kolaylık gibi alanlardaki beklentileri tamamen değiştirmiş bir kuruluş. Uber’e baktığımızda ise, ulaşım sektörüne bambaşka bir bakış açısıyla yaklaşan, sektörün etik değerlerini bile sorgulamasına sebebiyet veren ve çıtayı bir hayli yukarıya taşıyan bir uygulama görüyoruz.

Bu noktada farklı bir soruyu sormamız gerekiyor: Sağlık, yıkıcı şirketler tarafından dönüştürülen diğer sektörlere benziyor mu? Denildiği gibi; her işin başı sağlık. Sağlık sektörü gelişmiş ülkelerde GSYİH’nin ortalama %10’unu oluşturuyor. ABD’de bu oran %15 seviyesinde. Aynı zamanda sağlık tarafında düzenleyiciler, hizmet sağlayıcılar ve üreticilerden oluşan sıkı ve çok katmanlı bir ağ bulunuyor. Diğer taraftan, insanlar tüketim ürünlerinde verdikleri kararları konu sağlık ürünleri olunca değiştirebiliyor. Yani, perakende tarafında yıkıcı olmak, sağlık tarafında başarılı olunacağı garantisini vermiyor.

Harvard Business School profesörü Leemore Dafny, New York Times’a verdiği röportajda yıkıcı kuruluşların alanları dışındaki girişimleri hakkında şu sözleri sarf ediyor: “Sadece bir sektörün düşük performans göstermesi ve çok fazla paranızın olması, başarılı bir stratejiniz olduğu anlamına gelmiyor.”

Bir başka açıdan bakacak olursak; Amazon’un yeni girişimini duyurmasından sonra ilaç şirketlerinin ve sağlık sigortası şirketlerinin hisselerinde görülen düşüş tesadüf değil. Gelişmekte olan teknolojiler, değişime direnç gösteren sağlık sektörünü kaçınılmaz bir dönüşüme hazırlıyor olabilir.

 

KORKUTAN İSİM AMAZON

Sağlık sektörü, bilgi kullanımı ve tüketici teknolojileri konusunda pek çok sektörün gerisinden geliyor. Bu açıdan, yıkıcı şirketlerin ilgisini çekiyor. Diğer bir neden de başta dediğimiz gibi sektörde sermaye dolaşımının çok yüksek olması. Elektronik hasta kayıtları, mobil uygulamalar, giyilebilir sağlık teknolojileri gibi uygulamaların yaygınlaşması teknoloji devleri için fırsatlar oluşturabilir. Henüz, bu işin nereye gideceğini kestirmek için çok erken. Google ve Microsoft uzun süredir sağlık tarafından faaliyet göstermek istediklerinin sinyalini veriyor, ancak iki kuruluş tarafından da atılmış somut bir adım yok.

Sektörün kalbine korku salan tek bir isim var: Amazon.

Amazon, 2017 yılında sigorta sektörünün de korkulu rüyası olmuştu. ABD’li dev, Londra’da istihdam etmek için sigorta uzmanları aradığını açıklamıştı. Bu açıklamadan sonra, teknoloji devinin sigorta planları sektörün gündemine bomba gibi düşmüştü.

O tarihten bu yana yapılan araştırmalar müşterilerin -en azından Amazon müşterilerinin- sigorta ürünleri için Amazon’u kullanmaya son derece açık olduklarını gösteriyor. Amazon için yapılan anket araştırması, katılımcıların neredeyse yarısının (%44.5), oto sigortası alırken Amazon platformunu tercih edeceklerini gösteriyor.

Araştırmada hayat ve sağlık sigortalarına da değiniliyor. Katılımcıların %38’i Amazon tarafından hazırlanan bir hayat poliçesini kullanacaklarını söylerken, %36’sı ise şirketin oluşturacağı bir sağlık sigortası planını tercih edeceklerini belirtiyor. 1000 kişi üzerinde yapılan araştırma, sadece son 30 gün içinde Amazon üzerinden alışveriş yapmış olanları kapsıyor.

Daha da ilginç olan nokta, katılımcıların %45’e yakınının, Amazon tarafından oluşturulmuş bir banka hesabını, ana hesapları olarak kullanabileceklerini söylemesi. Hatta, şirket tarafından sağlanacak reçeteli ve reçetesiz ilaç hizmetine güveneceklerini söyleyenlerin oranı %55’i buluyor. Yoluna sadece kitap satarak başlayan bir şirket için etkileyici rakamlar.

Sonuçlar, teknolojiyi entegre etmekte zorlanan ve zamanla birlikte hızla evrimleşen müşteri beklentilerini yakalamaya çalışan sigorta sektörü için endişe verici. Amazon gibi şirketler tarafından sunulan deneyime alışan müşterilerin beklentileri de haliyle artıyor. “Tek tıkla sipariş”olanağı da getirerek, müşteri deneyimini olabildiğince basite indirgemeye çalışan Amazon ve Uber gibi diğer yıkıcı uygulamalar, müşterin hizmet sağlayıcılarla olan iletişimini ve beklentilerini tamamen değiştiriyor.

Şu an için Amazon’un sigorta macerası hakkında elimizde çok fazla veri yok. Bildiğimiz tek şey, perakende devinin sigorta konusunda istekli olduğu ve büyük ihtimalle sektör için yıkıcı olacağı.

 

4 DEV UYGULAMA

 

Büyük teknoloji şirketlerinin sağlık tarafındaki, sigortayı da kapsayan çalışmaları başlamış durumda. Geçtiğimiz birkaç ay içerisinde duyurulan çalışmalar şu şekilde:

Amazon (JPMorgan Chase ve Berkshire Hathaway anlaşması): Amazon son olarak yaptığı anlaşma ile çalışanlarının sağlık sigortası için yaptığı ödemeleri azaltmayı hedefliyor. Uzmanlar Amazon’un yazılım tarafındaki uzmanlığını kullanarak sağlık sigortası için daha verimli bir teknolojik platform oluşturabileceğini düşünüyor. Ancak, uzun dönemde Amazon medikal cihaz ve ilaç satışına başlayarak, dev bir online eczacı haline gelebilir. Perakende, online ödeme ve ticaret uzmanı olan Amazon hem sağlık sigortasına girip hem de sağlık ekipmanı ve ilaç dağıtımcısı konumuna gelebilir.

1- Google (Alphabet çatısı altında Verily): Kurumsal yapısında değişime gitse de, Alphabet şirketine Google demek çok da yanlış olmayacak. Verily ise, şirketin sağlık hizmetine atılması için bir fırsat. Özel bir sağlık sigortası şirketi ile ABD’nin Rhode Island eyaletinde Medicaid hizmeti vermek için hazırlandığı iddia edilen kurum, bu hizmete başlaması durumunda eyaletten belli bir destek alacak. Diğer bir deyişle, eğer kârlı bir şekilde bu işin altından çıkabilirlerse, kazançları da yanlarına kalacak. Dolayısıyla bu girişim bir taraftan da Google’ın sağlık sigortasını devletten daha iyi yapacağına inandığını gösteriyor.

 

2- Apple: iPhone üreticisi, çalışanları için düğmeye basıyor ve “birinci sınıf”sağlık hizmeti vermek için Kaliforniya’da 2 klinik açmayı planlıyor. Sağlık konusunda tamamlayıcı bir bakış açısıyla bakan şirketin tıbbi merkezlerinde doktorlar ve laboratuvar görevlilerinin yanı sıra egzersiz uzmanları ve bakım görevlileri bulunuyor. Halk sağlığı ve önleyici bakım prensiplerine ağırlık verilecek olan bu merkezlerde çalışanların hasta olunca iyileştirilmesi değil, sağlıklı kalması hedeflenecek.

 

3- Uber: Araç paylaşım uygulaması Uber, Uber Health girişimine büyük yatırım yapıyor. Sağlık hizmeti sağlayıcıların hastaları için araç kiralamasına izin veren uygulama sayesinde şirket, kendini “acil olmayan sağlık taşımacılığı”sektörü için ucuz ve güvenilir bir seçenek olarak ortaya koyuyor. Bu sektörün büyüklüğü ise yıllık 3 milyar doları buluyor.

 

4- Geçtiğimiz ay, İngiliz perakendeci Toys “R”Us ve Maplin Electronics şirketlerinin çöküşlerinin arkasında Amazon’un rekabet gücünün olduğu vurgulanmıştı. İş çevreleri, biraz da alaycı bir şekilde bu şirketlerinin “Amazon’landığını”söylemişlerdi.

 

AMBULANSLAR DA UBER’DEN ETKİLENDİ

 

Dünyada Uber kullanımının artmasının beklenmedik sonuçları da oluyor. Kansas Üniversitesi tarafından 776 şehirde 2013 ve 2015 yılları arasında yürütülen araştırma, şehirlerde ambulans çağıranların sayısının Uber geldikten sonra hızlı bir şekilde düşüşe geçtiğini ortaya koyuyor. Genele bakınca Uber gelen şehirlerde ambulans kullanımı %7 civarında düşmüş. Buradan ilham alan Uber ekibi hizmetlerine Uber Health adıyla bir ambulans hizmeti eklemeyi planlıyor.

Umut Deniz Elçi

umut@sigortacigazetesi.com.tr

17 Mayıs 2018

İlgili Haberler

Yazarlar