Müşteride memnuniyet, ödemede hız, sözleşmede akıl: Akıllı sigorta sözleşmeleri

 Müşteride memnuniyet, ödemede hız, sözleşmede akıl: Akıllı sigorta sözleşmeleri

Sigortacıların, blockchain uygulamalarının faydaları ve sınırları hakkındaki görüşleri olgunlaşmaya devam ediyor. Şirketler, blockchain teknolojisi üzerine kurulan akıllı sözleşmeler ya da otomatik ödemeli sigorta poliçelerini hayata geçirmeye başladı. Kullanımı yaygınlaşan yeni jenerasyon akıllı sözleşmeler sektöre hız kazandırırken, yasal tarafta çıkabilecek sorunların ve güvenlik açıklarının bir an önce tespit edilip, çözümlendirilmesi gerekiyor. Öyle ki, akıllı sözleşmelerin sigorta algısının iyileştirilmesinde ve müşteri memnuniyetinin artmasında kritik bir etkisi olabilir. 

  

KENDİNİ GERÇEKLEŞTİREN AKILLI POLİÇE

Akıllı sözleşmeler blockchain teknolojisinin doğumundan önce de sınırlı alanlarda kullanılıyordu. Günümüzde ise bu sözleşmelerin çok büyük bir kısmı blockchain üzerinde yazılıyor. Akıllı sözleşmeler henüz yapay zeka ‘aklına’ ulaşmış değil. Akıllı sözleşmeler kod olarak yazılan, belirlenen ‘eğer-ise’ hükümlerini kendiliğinden yürürlüğe alan anlaşmalar konumunda. Yani ‘x’ olayı olduğunda ‘y’ aksiyonunu otomatik olarak alıyorlar. Bilgisayar programcıları tarafından blockchain üzerinde şifreli olarak yazılan kodlar, belirli kriterlerin gerçekleşmesi durumunda poliçenin devreye girmesini sağlıyor. Bir otomat gibi düşürsek, yeterli para girişi yapıldığında gofret hazneye düşüyor. Akıllı sigorta sözleşmelerinde ise sigortalı, blockchain üzerine tazminat ödemesini tetikleyecek bilgileri girdiği anda tazminat ödemesi gerçekleşiyor. Akıllı sözleşmeler bazı durumlarda tüm poliçeyi değil sadece belirli teminatları da devreye geçirebiliyor. 

Hukuk kararları bazen teknolojinin gerisinde kalabiliyor. Henüz çok az sayıda akıllı sözleşme davasına bakılmış olsa da (çoğu kripto paralarla ilgili) mevcut sigorta yasalarının akıllı sigorta sözleşmelerinde de geçerli olması için bir engel yok. Akıllı sözleşmeler altında ödemeler konusundaki fikir ayrılıkları, suistimal gibi konularda sorunlar yaşanması son derece doğal. 

Geleneksel sigorta poliçelerindeki sorunlardan biri, koşulların her zaman net olarak anlaşılacak şekilde yazılmaması ve yoruma açık bırakılması. Net olarak anlaşılamayan koşullar ise anlaşmazlıkların genelde sigortacının lehine sonuçlanmasına sebebiyet veriyor. Akıllı bir sözleşmenin “eğer-ise” yapısı gereği belirsizlik büyük ölçüde ortadan kalkıyor. Peki, taraflardan biri blockchain üzerindeki verilerin ödemeyi haklı kılmayacağını düşünüyorsa? Yoksa akıllı sözleşmelerin de mi yoruma açık bırakılması gerekiyor?

İzlenecek yol konusunda farklı görüşler var. Bazı taraflar “Kod poliçe, poliçe ise koddur” diyor. İki parti tarafından kabul edilen kodun her durumda bağlayıcı olması gerektiğini savunuyorlar. Tabii, akıllı sözleşmelerde bu yöntemin tercih edilmesi, ileride sistemde bir açık bulunması halinde çok yüksek hasarlarla karşılaşılmasına yol açabilir. Normal bir poliçede mahkeme “istenmeyen/beklenilmeyen bir sonuç” oluşması durumunda yoruma dayanarak anomalinin önüne geçebiliyor. Ancak, poliçenin şartlarının yoruma alan bırakmaması durumunda mahkemenin sigortalıya ödemeye yapılmasını kabul etmek dışında bir şansı kalmayabilir.  

SALDIRILARA KARŞI GÜVENLİ Mİ?

Blockchain teknolojisi her ne kadar sağladığı güvenlik avantajlarıyla yüceltilse de, bu teknoloji suistimal ve kimlik çalınması sorunlarının önüne geçmiyor. Blockchain sistemi sadece veriyi güvenli olarak depoluyor, ötesinde bir yanlış bilgiyi düzeltme özelliği bulunmuyor. Blockchain üzerine bilgi kaydetme yetkisi olan bir kişinin bilgileri yanlış girerek ya da değiştirerek sonuçları değiştirmesi, böylece haksız tazminat ödenmesine neden olması mümkün. Diğer taraftan, dışarıdaki veri tabanları saldırılara hedef olabilir. Akıllı sigorta sözleşmeleri aynı zamanda “%51 saldırıları” karşısında da açık. Dağıtık bir sistem üzerine kurulu olan blockchain sistem üzerindeki bir kodda değişiklik yapılması için zincirin kullandığı tüm cihazların %51’inin işlemi onaylaması gerekiyor. Paydaş cihazların çoğunluğu bir saldırı ile kontrol altına alınırsa, sistem üzerinde oynama yapılabiliyor. Bu şekilde de onaylanmaması gereken ödemeler onaylanabilir. Böyle bir saldırının büyük bir blockchain ağında gerçekleşmesi zor olsa da daha kapalı olan küçük sistemlerde meydana gelmesi olası. 

TEK AVANTAJI GÜVEN DEĞİL

Blockchain ve akıllı sigorta sözleşmeleri sektörü suistimalden kurtaracak beyaz atlı prens değil. Yine de sigortacılıkta müşteri memnuniyetini etkileyen en büyük faktör hız. Sigortanın amacı da yaraların olabildiğince çabuk bir şekilde sarılmasını sağlamak ve yaşanan kayıpları asgari seviyeye indirgemek. İşte bu noktada akıllı sigorta sözleşmelerinin sigortacılığı ve sigorta algısını tamamen dönüştürme potansiyeli bulunuyor. Hasar gerçekleştiği anda yapılan ödemeler ve akıllı sözleşmelerin sağlayacağı güven hem sigortaya olan bakışı değiştirebilir hem de sigortanın ekonomide devamlılığı koruma işlevini kuvvetlendirebilir. 

BLOCKCHAIN NASIL ÇALIŞIYOR?

Blockchain, farklı yapı bloklarında satın alma gibi işlemleri kaydeden ve saklayan dağıtık bir hesap defteri. Blockchain bloklarına yeni bir verinin girmesi için hesap defterinin dağıtılmış veri saklama noktalarının hepsinin onayını alması gerekiyor. Bir parmak izi gibi kendi kimliğine sahip olan her blok, kendisindeki ve birleştiği diğer bloktaki verileri zaman bilgileriyle beraber saklayarak blockchain’i (blok zinciri) oluşturuyor. Bu sayede yapılan her değişiklik sistemde bir iz bırakıyor ve içerideki bilgilere gizlice erişmek imkansızlaşıyor. Bu zincir üzerinden gerçekleştirilen bir işlem ise izin verilen tüm gruplar tarafından gözlemlenebiliyor ve böylelikle oldukça şeffaf bir ödeme sistemi oluşturulmuş oluyor.

Umut Deniz Elçi
umut@sigortacigazetesi.com.tr

Avatar

Emre Kaya

emre@sigortacigazetesi.com.tr

İlginizi Çekebilir

Yorum Yapabilirsiniz.