Okan Utkueri - Ali Erhan Tamer

Yapay zekanın geleceği kitaplarda

İş süreçlerinde ve toplumsal hayatta gerçekleşmesi beklenen büyük değişimlerin arkasında yapay zeka yer alıyor. Yapay zeka hakkında doğru bilgilenmenin kaynaklarından biri de yapay zeka ustalarının kaleme aldığı kitaplar. Bu yılın iddialı kitaplarını inceleyen Ali Erhan Tamer 3 kitaba dikkat çekiyor.

ABD’ye her geldiğimde yaptığım şeyi yapıyor ve Amazon’a girip mesleki olarak ilgimi çeken tüm kitapları taramaya başlıyorum. Yeni bilgilere erişiyor, buralardaki birikimi taşıyarak kaynaklarımın arasına katıyor sunumlarım için yepyeni içeriklere kavuşuyorum.

Dolayısıyla buralarda en fazla dikkatimi çeken ve ilgilendiğim husus doğal olarak yapay zeka ile ilgili üretilmiş içerikler. Malum, hem birçok girişim hem de dev kurumlar yapay zeka alanındaki çalışmalarını bu topraklarda gerçekleştiriyor. Dolayısıyla ilham almak için yeterince unsur mevcut.

Köşeyi bir kitap incelemesi haline çevirmeden bu konuya meraklı olanların şiddetle okumasını tavsiye ettiğim üç kitaptan bahsetmek isterim. Birincisi, bu yazımın ikinci kısmında da bahsedeceğim Tesla’nın sahibi Elon Musk’ın yapay zeka ile ilgili görüşlerinde referans verdiği kitaplardan biri. Üstelik Elon Musk kitabın arka kapağına kitapla ilgili görüşünü de paylaşmış, “Bu kitap, dünya ve daha ötesindeki büyük yaşam, zeka, bilinç ve gelecek için bir rehber niteliğinde”diyerek.

Life 3.0 (Yaşam 3.0)

Değindiği ve hemen herkesin sürekli sorduğu yapay zekanın; adalet, vicdan, meslekler, topluluk ve insan olmayı hissetmek üzerindeki etkilerinin dışında aslında çok başka ve doğru bir soruya yanıt arıyor kitap. Nasıl bir gelecek hayal ediyoruz?

Kitabın özellikle yapay zeka ile ilgili mitleri ve gerçekleri grafik hale getirdiği kısım ilgi çekici. Artık birer mit haline gelmiş yapay zeka endişelerine karşın, olan gerçekliği çok net bir şekilde çizmiş kitabın yazarı Max Tegmark. Yine kitabın sonlarına doğru, insanlığın %90’ı öldürülmüş olsaydı bu ne kadar kötü olurdu diye sorgulama yaptığı bir bölüm var ki bence son derece çarpıcı tespitler içeriyor.

Kitap aynı zamanda ünlü bilim adamları ve yazarlara ait birçok alıntı paylaşmış ki bence kitaba en yakışanı da Isaac Asimov’un şu meşhur alıntısı: “Şu an hayatın en üzücü yönü bilimin bilgiyi, toplumun topladığı bilgiden daha hızlı toplamasıdır.”

Superintelligence (Süper Zeka)

Toplam 8 kitapla döneceğim ABD’den, ama bu yazıda değinmek istediğim 3 kitaptan biri de Nick Bostrom’un Superintelligence adlı kitabı…

Bill Gates’in kapakta yer alan “Bu kitabı şiddetle öneriyorum”cümlesi ile karşılaşıyorsunuz öncelikle.

Kitap özellikle yapay zekanın öngörülen üçüncü evresi süper zeka dönemine ilişkin kaygıları ve öngörüleri yorumluyor. Aldığım kitaplar arasında en akademik olanı kesinlikle bu kitap. Malum yayıncısı Oxford olduğu için magazin tarzı bir kitap beklemiyoruz. Nick kitabında kademeli bir şekilde bizi süper zekaya götüren adımları hem yorumluyor hem de sorguluyor. Neredeyse yazdığı her cümlede verdiği bir örnek bilimsellik içeriyor. Bir Black Mirror etkisinden fazlasını arayanlar için bu kitap biçilmiş kaftan.

AI Super-Powers China, Silicon Valley and the New World Order (AI Super Güçleri, Çin, Silikon Vadisi ve Yeni Dünya Kuralları)

“How AI can save our humanity”adlı TED konuşmasını seyrettiğimde AI (yapay zeka) dünyasının popüler girişimcisi, yatırımcı ve konuşmacı Kai-Fu Lee’nin bu kitabı yazmış olduğunu henüz bilmiyordum. Hemen sonrasında öğrenmem ve alınacaklar listesine koymamla birlikte alışverişimin ilk sırasındaki kitap oldu. En çok satanlar arasında yer alan kitabında Lee hemen 2-3 sayfada bir başlığın altında o konuyu değerlendirirken yapay zeka ile ilgili hemen hemen bütün gelişme ve olgulara cevap veriyor.

Kitap son derece düzgün ve özenli hazırlanmış. Temel düzeyde yapay zeka bilgisine sahip biri için okuması keyifli bir kitap. Diğer yandan benim söylediklerim çok da önemli değil zira kitabın arka kapağında kitap ile ilgili görüş verenler Microsoft CEO’su Satya Nadella, TED başkanı Chris Anderson, Salesforce CEO’su Marc Benioff ve Facebook Yapay Zeka biriminin başındaki Yann LeCun. Bir de ben 🙂

Bu 3 kitap dışında çok tesadüf bir şekilde karşılaştığım meşhur popüler bilim dergisi Popular Science’ın özel sayısı Yeni Yapay Zeka da beni fazlasıyla mutlu etti. Zira tam donanımlı dergi yapay zeka alanındaki tüm endüstriyel gelişmeleri ve arkasındaki çalışmaları kaleme almış. Tek bir kaynak üzerinde bu kadar çeşitli yapay zeka vakasına içerik olarak sahip olmak büyük şans oldu benim için. Yine imkanı olanların kaçırmamasını tavsiye ederim.

TESLA ETKİSİ

1 aylık sürede 4 eyalet 8 şehir gezdim ve hiç şüphesiz ki en fazla dikkatimi çeken şey yaşam, sosyal topluluk ve gelir düzeylerindeki farklılıklara rağmen tüm bu şehirlerde dikkat çekici düzeyde Tesla model aracın sokaklarda olmasıydı. Benim burada altını çizmek istediğim, aracın ticari başarısı değil. Zira çok da başarılı gittiği söylenemez.

Diğer yandan neredeyse normal modelinin üzerine 6 bin dolar daha eklemek zorunda olduğunuz tamamen kendi kendine giden otonom Tesla büyük ilgi görmüş durumda. Özellikle şehirler arası yollarda gördüğüm neredeyse her 20 araçtan biri Tesla. Tabii ki bunların kaçı üzerinde otonom kullanış özelliği var bilmem mümkün değil ama görünen o ki otonom araçlarla ilgili beklentiler Tesla sayesinde çok da ileri tarihli olmayacak.

Gitmişken benim de bir Tesla mağazasına girip araçları inceleme ve satış temsilcileri ile modeller hakkında konuşma imkanım oldu. Bayide çalışan görevli, Model X’in neredeyse tamamen otonom sürüş modeli ile satıldığını söyledi. Ulaşım, otomobil ve bu bağlamda yer alan tüm endüstrilerin ciddi bir otonomiden etkileneceği aşikar. Bu sebeple Tesla merkezli olarak ABD’yi yakından takip etmek önemli.

Son olarak bir gözlemimi de paylaşmış olayım, ABD TV reklam endüstrisi çok büyük bir endüstri. Özellikle tüketimin bu kadar yoğun olduğu bir ülkede doğal olarak firmalar rekabette öne geçmenin önemli bir aracı olarak görüyor TV reklam pazarını. Şunu net söyleyebilirim ki, prime time kuşağında yayınlanan  10 reklamın neredeyse yarısı sigorta. Diğer yandan ABD’de görüştüğüm hemen her kesimden insanlar bir ABD vatandaşının aylık gideri içerisindeki en büyük ikinci kalemin de sigorta olduğunu söyledi. Ne diyelim, darısı başımıza.

29 Temmuz 2019

İlgili Haberler

Yazarlar