Umut Deniz Elçi

Krizin yaraları yeni sarılıyor LİTVANYA

Küresel krizin ardından 2009 yılında ekonomisi %14.7 küçülen Litvanya, yeni yeni toparlanıyor. Komşuları olan Estonya ve Letonya’nın gösterdiği başarıyı yakalamakta zorlanan Litvanya’nın sigorta sektörü nihayet kriz öncesi rakamlarını yakalamış gibi gözüküyor.

Litvanya sigorta sektörü, diğer OECD (Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü) ülkelerine göre oldukça küçük. Ülkedeki sigorta şirketlerinin varlıkları GSYİH’nin %3.6’sına denk geliyor. Bankacılığın baskın olduğu Litvanya finans sektöründe ise sigortacılar toplam varlıkların %4.3’üne sahip (2016 rakamlarına göre). 

AB ŞİRKETLERİNİN ETKİSİ GÖRÜLÜYOR

2017 sonunda Litvanya’da kayıtlı toplam 21 sigorta şirketi bulunuyor. Sektörde 9 yerel sigortacı faaliyet gösteriyor. AB merkezleri sigortacıların ülkedeki iştiraklerinin sayısı ise 12. Bu şirketlerden 8’i hayat sigortası, 13’ü ise hayat dışı sigorta hizmeti veriyor. Ülkede brokerlik lisansı olan şirketlerin sayısı ise 97.  

AB şirketlerinin iştirakleri ülkedeki üretimin yarısına ulaşmış durumda. AB dışı ülkelerden sigorta şirketleri ise Litvanya sigorta sektöründe varlık gösteremiyor.

Şirketlerin kârlılığı 2017 sonuna göre 35 milyon doları buluyor. Bu kârın büyük kısmı hayat şirketlerinden geliyor. Hayat şirketleri 24 milyon dolar kâr ederken, hayat dışında toplam kâr 11 milyon dolar. 2017 yılında, 2016 yılına göre kârlılık artışı %8 seviyesinde.

Diğer taraftan, ülkedeki tüm sigorta şirketleri yeni sermaye yeterlilik gereksinimlerine uygun olarak faaliyet gösteriyor. 31 Aralık 2017 verilerine göre hayat dışı şirketlerde sermaye yeterlilik rasyosu 1.4, hayat şirketlerinde ise bu rasyo 2.5 seviyesinde. 

KRİZ ÖNCESİ SEVİYELERE DÖNÜŞ

Litvanya sigorta sektörü geçtiğimiz yıldaki performansıyla kriz öncesi seviyelere dönmüş görünüyor. %10 büyüyen sektörün prim üretimi 800 milyon dolara ulaşmış durumda. 2010-2014 arasında %1.84 seviyelerinde seyreden sigorta penetrasyonu ise 2016’dan sonra %1.84’ü geçti. 2009 yılında bu yana her yıl artan kişi başı prim üretimi 173 dolar ile OECD ülkelerinin en düşükleri arasında.

Litvanya’da hayat dışı prim üretimi pazardaki toplam üretimin %63’üne denk geliyor. Buna karşın, hayat tarafında da hızlı bir büyüme dikkat çekiyor. 2016 yılında pazarın ulaştığı 280 milyon dolar rekor üretim de bunu gösteriyor. Hayat tarafındaki büyümenin nedeni ise birikimli hayat sigortalarına olan ilginin artması. Ülkede hayat primlerinin %64’ü birikimli hayat sigortalarından geliyor. Reasürans tarafında ise Litvanya’da kayda değer bir faaliyet alanı bulunmuyor. 

DÜZENLEME TEK ADRESTEN

Sektör tarafından gelen bildirimlere duyarlı ve son derece sağlam bir düzenleyici sisteme sahip olan Litvanya’da; banka, sigorta ve sermaye piyasalarındaki düzenleyicilerin 2012 yılında birleşmesi ile Litvanya Bankası (BoL) tüm finansal sistemler için tek düzenleyici otorite konumunda. Böyle olması da kararların kesin ve hızlı bir şekilde verilebilmesine imkan sağlıyor. Hasar ödemelerinin araştırılması, müşteri ve hizmet sağlayıcı arasındaki anlaşmazlıkların giderilmesi gibi süreçler de BoL’un sorumluluğu altında. Bu tarz problemler, BoL tarafından oluşturulan geçici 6-7 kişilik komitelerle çözülüyor. 

BÜYÜME BEKLENTİSİ

BoL, 2018 sonunda ülkenin ekonomisindeki büyümenin hayat dışına yansıyacağını tahmin ediyor. Bunun hayat dışında prim üretimine etkisinin %10-12 bandında olması bekleniyor. Hayat tarafında da beklentiler pozitif yönde. BoL’un 2018 sonu büyüme beklentileri bu tarafta %8-9 seviyelerinde. Gelişmeler gösteriyor ki; toparlanmaya başlayan Litvanya sigorta sektörü, AB şirketlerinin de ilgisinin artmasıyla beraber bölgesel sigorta duraklarından biri olabilir. 

SADECE LİTVANYA’DA

Kendine özgü ve kadim Litvanya dili, bilinen en eski Hint-Avrupa dili. Eski Sanskrit diline en yakın dil olan Litvanyaca, arkeologlar tarafından eski metinlerin deşifre edilmesi için sıkça kullanılıyor.

SAYILARLA LİTVANYA

Nüfus: 2.8 milyon
GSYİH: 47 milyar $
Kişi Başı GSYİH: 16 bin 700 $
Prim Üretimi: 800 milyon $
Hayat: 280 milyon $
Hayat Dışı: 520 milyon $
Kişi Başı Prim: 173 $
Sigortacılığın GSYİH’deki payı: %1.84

Umut Deniz Elçi
umut@sigortacigazetesi.com.tr

13 Aralık 2018

İlgili Haberler

Yazarlar